Levenslijnen en Sporen

Levenslijnen.

We hebben er allemaal eentje, nietwaar?

Er wordt veel over gesproken, gezongen en geschreven. Soms wordt de levenslijn op een andere kunstzinnige manier uitgebeeld. Zoals b.v. door vriend en kunstenaar Leo Klein uit Eygelshoven (https://www.atelier-l2.eu/).

Hij koos, na ontzettend veel denkwerk, tijd, geduld en geëxperimenteer, een grafische interpretatie van de grote gebeurtenissen in ons leven, van conceptie tot aan de dood, in 12 panelen van hout en acrylglas met een afmeting van 90 x 90 cm elk. De witte acrylverf op het hout symboliseren de zeven lagen van onze huid. Het grafische is een vertaling van de vele bewegingen die ons leven kenmerken en staat op de achterzijde van het acrylglas gedrukt. De panelen worden onderverdeeld in de 4 seizoenen die onze persoonlijke ontwikkeling tijdens onze levensweg afbakenen. Zo beschrijft Leo Klein zijn ‘levenswerk’ in een bij dit werk uitgebracht boek, waarin de 12 panelen staan afgebeeld. Hij beschreef de 4 jaargetijden afzonderlijk en verklaarde zelfs de cijfersom- en duiding (90+90=180. 1+8+0=9). Negen, als het hoogste enkele cijfer in het decimale talstelsel, symboliseert volledigheid. In het Hebreeuws heeft de negen de baarmoeder als teken.

Leo nodigde 12 vrienden van hem uit om hun gedachten in woorden aan de hand van de grafiek van hun verjaardagsmaand, uit te beelden. Hij vroeg mij derhalve om bij paneel 8 (augustus, mijn geboortemaand) mijn gedachten in woorden op te schrijven. Ik schreef het gedicht met de titel ‘Sporen’.

Op zaterdag, 11 september 2021 (9/11) vond de presentatie van dit werk en bijbehorende boekwerk plaats in Antwerpen, bij kunsthandel PJEZ Unik (https://www.pjezunik.be/) en uiteraard was ik daarbij aanwezig, samen met mijn lief. Het werd een hele bijzondere presentatie en het voelde voor mij als een grote eer en trots om mijn bijdrage hieraan te hebben mogen leveren, samen met 11 hele bijzondere mensen, allemaal behorende tot de vriendenkring van Leo en Leny.

Sporen

mijn ogen strelen het tableau
overweldigende schoonheid
ik zie een levenslijn
of zijn het de getijden
die sporen gladstrijken

een lichtflits uit het heelal
ik val uit de sterrenhemel
als een leeuw in augustus
sporen tekenen mijn leven
mijn moed wordt beloond

vertrouwd kijk ik naar de zee
de bakermat van mijn bestaan
naakt vond ik me op het strand
op weg naar een kansrijk leven
ik oogstte wat ik zaaide

ik ga op zoek naar ruimte
voor muziek, poëzie en beeld
vertrouwd en zelfzeker
mijn levensloop ligt verankerd
in dit uit basalt geboren tafereel

Tekst:© Jacques Smeets
Kunstwerk en foto: © Leo Klein Eygelshoven

 

 

Sterren

 

Sterren

Turen naar het heelal was
kijken naar de sterrenhemel
zonder dat zij wisten wat er
met hun leven zou gebeuren

Het staat in de sterren geschreven
maar, hoe dan, waar dan?
tussen de sterren is slechts
duisternis waar te nemen

In die tijd zwaaiden mensen
naar diegenen die achterbleven
over hun bestaan was al beslist
in een veewagen werden ze gestopt

De treinen reden af en aan
vanuit alle hoeken van het land
om vervolgens via een dood spoor
hun lading uit te braken

De sterren hadden geen weet
van het sorteren in de kampen
het stond er ook niet geschreven
duisternis was wat er restte

Bewegende beelden op schermen
herinneren de passanten aan
een ongekende gruweltijd
soldaten lopen tussen de massa

Dirigeren en verordonneren
rücksichtslos, zonder genade
blikken zonder emoties kruisen
naar hoop zoekende ogen

Kille stemmen uit stalen pijlers
noemen namen, veel namen
van mensen op weg naar de dood
de onbegrijpelijke neergang.

Schotels turen naar het heelal
het staat in de sterren geschreven
de passant denkt er het zijne van
sterren staan heel ver weg van hier

© Jacques Smeets 2021

Nachtelijke ontmoeting

Met dank aan Patricia Geerling uit Valkenburg voor deze bijzondere foto en haar toestemming om deze te gebruiken voor publicatie.

 

Nachtelijke ontmoeting

in donkere dagen na de ramp
toon ik mij hoog aan de hemel
vanuit het rimpelloze firmament
stuur ik jullie het zonlicht
opdat gekwetste levens opveren

zover van jullie vandaan
zie ik met pijn in mijn lichaam
hoe jullie het kruis dragen
het kruis, dat jullie de weg wijst
naar diep verborgen krachten

jullie leven werd verzwolgen
wilde golven sloegen alles kapot
ik kon er niets aan doen
ik stuurde slechts de zon
opdat het kruis kon branden

sla een kruis en kijk omhoog
zie hoe ik meeleef met jullie
als ik zie hoe jullie puin ruimen
plaats maken voor een nieuwe wereld
neem het kruis op je schouder

ik ben slechts een lichaam aan de hemel
dat elke maand opnieuw verschijnt
aan het oneindige universum
en zie hoe het kruis op de toren
door jullie wordt gedragen.

Tekst: © Jacques Smeets, Elsloo
Foto: © Patricia Geerling, Valkenburg a/d Geul

Poëzie in Beeld

Op 19 augustus 2021 ben ik, samen met een vriend, naar Eindhoven gereden om bij de voorzitter van de Poëzieclub Eindhoven, Hans F. Marijnissen, de gedichtenbundel ‘Poëzie verbeeld’ in ontvangst te nemen.

‘Poëzie verbeeld’ is een bundel van 125 gedichten, geschreven door 72 dichters, waaronder ondergetekende. De bundel is voortgekomen uit een collectief van de Poëzieclub Eindhoven en fotograaf Luuk den Hartog uit Eindhoven (http://www.luukdenhartog.nl/). Nadat de 125 gedichten door de dichters waren ingezonden, heeft Luuk den Hartog met heel veel geduld en passie, bij elk gedicht een foto uit zijn eigen oeuvre geplaatst. Daarbij volgde hij telkens zijn intuïtie bij het lezen van de gedichten.

Ik diende twee gedichten in en bij beide plaatste Luuk prachtige en zeer treffende foto’s.

De bundel is werkelijk een juweeltje geworden en zal bij ons in huis een prominente plaats krijgen zodat hij regelmatig ter hand kan worden genomen om ons te laven aan geweldige en vooral veelzijdige dichtkunst. Voor mij is het een hele eer dat mijn gedichten in deze unieke bundel zijn opgenomen. Het werd een bijzonder boeiend en tevens gezellig treffen bij Hans thuis. Een welgemeend dankjewel voor de gastvrijheid, ook aan diens echtgenote Annemarie.

Dat poëzie verbindt lijkt een cliché, maar als je er daadwerkelijk mee bezig bent, is het een hartverwarmende en inspirerende ervaring. Zeker als je vervolgens resultaten in de vorm van de gedichtenbundels daadwerkelijk voor je op tafel hebt liggen.

Voor geïnteresseerden staan hieronder een drietal nuttige links.

Fotograaf Luuk den Hartog

Poëzieclub Eindhoven

Hans F. Marijnissen

Tom is niet zielig

De Olympische Spelen leggen veel bloot. Zeker nu, in deze tijden van Corona. Onzekerheid is troef. Maar Olympiërs zijn doorzetters pur sang. Koste wat kost zal de doelstelling bereikt worden en dat is deelname. Maar, als de deelname eenmaal is bereikt dan volgt bijna vanzelfsprekend dat men voor een medaille gaat. En de échte diehards gaan alleen maar voor goud. Olympische comités voorspellen zelfs het aantal medailles voor ‘hun’ land.

Lees verder →

Moeder Maas

Moeder Maas

als een beschermende moeder
als een kloek met haar kuikens,
zorgt moeder Maas voor
beken, rivieren en oever

geketend aan haar brede borst,
bescherming biedend
tegen uitdroging en verval,
in een eeuwige cyclus

de mens laaft zich volop
aan deze grootse moeder,
gevestigd aan de oevers
bouwt de mens aan zijn leven

daar wordt handel gedreven,
de rivier vormt de stroming
voor de verdeling van voedsel
onder de hongerige mens

de mens ontfermt zich
echter niet altijd als een
hoeder over deze moeder,
misbruikt haar zelfs

als moeder Maas de mens
een hoognodig halt toeroept,
wordt er gesmeekt en gebeden
om voor hem genadig te zijn

de mens wil echter meer,
steeds meer en nog veel meer,
moeder Maas maakt zich breed
en toont haar ware kracht

neemt alles mee in haar
verwoestende kracht,
reinigt haar vervuilde oevers
maakt de schoonheid weer zichtbaar

komt de mens ooit tot inzicht
over de kracht van moeder Maas?
zou de mens deze oermoeder
ooit als een ware moeder eren?

Tekst: ©Jacques Smeets
Foto: © Fons Verhoeve (Stein)

Woordeloos

De moordaanslag op Peter R. De Vries maakte diepe indruk op velen. Zo ook op politiemensen, die direct na de aanslag ter plekke waren en geconfronteerd werden met de gevolgen van dit grof geweld op de journalist. Op Internet gingen veel foto’s viraal waarop jonge politiemensen (studenten) met ontzetting, angst en ongeloof keken naar wat er allemaal binnen hun gezichtsveld afspeelde.
Op mij, als gepensioneerde politieman, maakten die foto’s een enorme indruk, omdat ik daarin zag, wat voor impact zo’n heftige gebeurtenis heeft op politiemensen. Op sommige foto’s stonden drie jonge vrouwelijke politiestudenten, dicht tegen elkaar, soms handen voor het gezicht en in hun ogen de zichtbare ontzetting. Het raakte mij zo sterk, dat ik spontaan het volgende gedicht schreef. Ik heb bewust geen foto erbij geplaatst omdat de woorden van dit gedicht voor zich spreken.

Woordeloos

wanneer jij niets vermoedend
in gedachten verzonken
de aanslag tegemoet loopt

als schoten klinken
mensen verbaasd opkijken
of geschrokken wegduiken

een ijselijke kreet klinkt
geconfronteerd met lijden
om hulp wordt gesmeekt

wanneer jij daar ligt
geen woorden meer kent
niet weet wat er is gebeurd

dan wordt er ijlings
gezocht naar woorden
van troost en medeleve

camera’s zoemen naarstig
registreren de plaats delict
het slachtoffer is roerloos

wanneer jij daar ligt
dan zijn er altijd anderen
die geen woord te veel is

er wordt gespeculeerd
wat is er aan de hand?
we weten het nog niet

vaagheden, onduidelijkheid
we wachten op nader bericht
aan woorden geen gebrek

maar jij ligt daar op straat
zonder het te weten
woordeloos

© Jacques Smeets

 

Maskerade

Bijzondere ontmoeting

Zomaar ‘n dinsdagmiddag op een terras in een winkelcentrum. Corona lijkt van de aardbodem verdwenen. Hier en daar doemt nog een verdwaald mondmasker op tussen het winkelende publiek.
Wij vermaken ons wel. Samen met mijn broer Alfons, de kunstschilder, mijn echtgenote en ik praatten we over hoe het was tijdens de lockdown, over vaccinatie en over nieuwe inspiratie.
De bestelde drankjes worden gebracht. Een jonge, vrolijke en vooral vriendelijke jongedame heet ons van harte welkom en serveert de drank op een professionele wijze op tafel. Zij hoort ons praten over schilderkunst en poëzie en raakt met ons in gesprek. Dat is op zich al wonderbaarlijk, want doorgaans is bedienend personeel geïnstrueerd om vooral geen tijd te verdoen aan tafels door uitgebreid met gasten te gaan kletsen. Deze vrouw blijkt echter uit andersoortig hout gesneden te zijn. Zij blijkt ook een kunstenares te zijn, die zich onderscheidt door het illustratief en zeer kleurrijk beschilderen van allerlei voorwerpen, maar ook uit het schilderen van psychedelische voorstellingen. Zij stelt zich aan ons voor als Gina Derks en binnen no time hebben wij onze gegevens uitgewisseld. Saillant detail: zoals mijn broer kunstschilder is en ik poëzie schrijf, schildert haar moeder en schrijft een oom van haar gedichten.

Lees verder →

Bericht van een lezer van De Blauwe Diender

Bericht van een lezer over mijn boek De Blauwe Diender

Recent ontving ik van iemand die ik persoonlijk niet ken, reacties op mijn boek De Blauwe Diender. Dat verliep via persoonlijke berichten op Facebook, telkens in korte stukjes. Ze bezorgden mij een warm en voldaan gevoel. Dat was precies mijn intentie toen ik het boek schreef. Ik ben een dankbaar en gelukkig mens.

De eerste reactie was als volgt:
‘ik zit je boek te lezen: De Blauwe Diender. Uitbundig genieten!
Een paar dagen later dit:
‘Integer, respectvol, warmte, waardering, eerlijk, dankbaar, ik ben niet eens op de helft. Heerlijk!!’
Weer even later:
‘Wat lijken onze levens op elkaar, wel ieder een ander beroep, maar toch: opvoeding, ziekte, burn-out….’
En als laatste reactie: ‘
Jacques, ik heb met veel plezier je boek gelezen, het is wel een heel andere wereld waarin jij gewerkt hebt. Ik werkte in het beschermde wereldje van het onderwijs. Je hebt voor mij deuren geopend die voor mij gesloten waren, indrukwekkend. Jij hebt je pensioen gehaald, ik moest eerder noodgedwongen afhaken. Onze levens vertonen veel overeenkomsten, vooral voor wat betreft onze creatieve ontwikkeling. Laten we hopen er nog lang van te kunnen genieten.’

Wat mij opvalt is, dat het boek nog steeds, na zo lange tijd dat het boek voor het eerst uitkwam (dec. 2009), wordt aangeschaft en dat er lezers zijn die mij reacties toesturen in de vorm van een opmerking, review of recensie. Hert boek is ook als e-book en sinds 2020 zelfs als ‘luisterboek’ te verkrijgen. Blijkbaar is het min of meer een tijdloos boek.

Schaamteloos

in brons gegoten
het resultaat
van een ultiem orgasme

uit liefde voor de kunst ontstaan
vanuit gevoel en genegenheid
vanuit een gedachte

handen gevouwen
verzonken in het leven
biddend?

geen schaamte

passanten werpen een blik
zij kennen haar niet
passeren slechts

gesetteld of gevlucht
een toonbeeld van
menselijkheid

de mens en de wereld
de relatie is duidelijk
verbondenheid.

Tekst:© Jacques Smeets 2021
Foto: © Henny Frederix Cuijk
Beeld op foto: © Ivan Veninga Haren (Gr.)