Deze steen…

Deze steen…

deze steen op deze steen
zo gaan wij naar boven
bereiken wij de top
maar is er altijd ruimte
voor een nieuwe steen

aan de overkant gaan en komen
pelgrims om een steen
te verleggen in de rivier
zodat de stroming tot aan het
einde der tijden meandert

deze steen op deze steen
zo gaan wij naar boven
het steenmannetje wijst
ons de weg naar geluk
of wellicht naar wijsheid

voor wijsheid hoef je geen
steen te verleggen
in je hoofd is ruimte genoeg
verleg de steen in gedachten
je merkt vanzelf wat er verandert

deze steen op deze steen
zo gaan wij naar boven
eindeloos repeteren wij
deze mantra van het leven
totdat wij onze ogen sluiten

dan leggen wij geen steen
meer op een steen
de top is bereikt
de rivier valt stil
eindeloze rust.

Tekst: © Jacques Smeets
Foto: © Wim Kootstra Sittard

 

Tot hier en niet verder

Soms word ik als krantenbezorger aangenaam verrast door opmerkelijke natuurverschijnselen, zoals prachtig gekleurde zonsopkomsten, een gratis concert van vogelgezang of de maan die zich in vol ornaat of in een speels tafereel met wolken toont.
Roodgekleurde wolken die vaak regen aankondigen.
Op 6 juli werd ik getrakteerd op dit bijzondere fenomeen. Het viel onmiddellijk op toen ik even na 04:00 uur op pad ging voor mijn krantenwijk en tegen 05:00 uur weer was verdwenen, omdat de dag toen al een stuk verder was en het licht het definitief had gewonnen van de duisternis.
Het fenomeen zette mij aan het denken en meestal gebeurt dit dan op een dichterlijke wijze.

Hier is wat info, die ik van het KNMI ontving over het bijzondere natuurverschijnsel.

Lichtende nachtwolken

 

Het gedicht:

Tot hier en niet verder

bij het krieken van de nieuwe dag
waarop ik het dagelijkse nieuws verspreid
trekt een spel van zon en wolken
ongevraagd en zonder opdracht
een heldere grens aan het firmament

vogels zingen zoals altijd hun lied
de nesten zijn alweer leeg en verlaten
hun kroost leeft er vrolijk op los
in gedachten zing ik een vrolijk deuntje
op het ritme van het vogelgezang

planeet Jupiter laat de grens ongemoeid
het Awacs toestel bespiedt het luchtruim
onvermoeibaar van oost tot west terwijl
International Space Station zijn rondje
om de aarde van west naar oost trekt

de fietstassen zijn gevuld met kranten
volgeschreven over wat zich daarginder
in het oosten meedogenloos voltrekt en
mij hier in het westen slechts verontrust
de krant valt beheerst op de vloermat

ik werk rustig en goedgemutst verder
de grens aan het hemelrijk vervaagt
om uiteindelijk op te gaan in het daglicht
mijn nieuwsronde zit er op en ik kruip in bed
slaap de nieuwe dag dromend tegemoet

er worden altijd grenzen getrokken
door mensen in hun zucht naar meer
dit tafereel van wolken en licht op
een vroege ochtend voor zonsopkomst
zegt mij resoluut: tot hier en niet verder

Tekst en foto: © Jacques Smeets 6 juli 2022

Handgebaar

Recent was ik bij de vernissage van een nog lopende expositie (t/m 10 juli) in de Terpkerk te Urmond. Daar had ik een ontmoeting met de kunstschilder Georges Daemen uit het Belgische Stevoort. Zijn werken maakten een diepe in druk op mij. Hij laat zich vaak inspireren door klassieke muziek en van daaruit creëert hij dan b.v. schilderijen van muzikanten, instrumenten, dansers, maar ook een combinatie van muzikale uitingen in relatie tot de natuur. Dit is slechts een deel van wat hij schildert.
Ik zag daar bijgevoegd schilderij (drieluik) hangen van een paar handen.

Handen zeggen vaak meer dan woorden, net zoals de mimiek in het gezicht of ander non-verbaal gedrag.
Je reikt iemand de hand, slaat de handen in elkaar, geeft iemand een klap in het gezicht, aait of streelt de ander, neemt en geeft, zegt gedag en welkom, neemt een wapen of tekent de vrede etc.
In deze tijd worden er veel wegwerpgebaren gemaakt en gewezen naar anderen.

Wordt het niet tijd om de handen ineen te slaan en op zoek te gaan naar verdraagzaamheid, vrede?

Het drieluik inspireerde mij tot het schrijven van dit gedicht:

Handgebaar

Geef me jouw hand
ik voer je mee over land
naar een nieuwe bestemming
waar jij liefde leert kennenAls je mij jouw hand geeft
loop ik met je mee over
voorbestemde paden
waar vrede heerst

Neem eens ’n kind bij de hand
leer het over het leven
hand in hand naar school
om in boeken te lezen

Maak geen wegwerpgebaar
maar open je handen om
in liefde te ontvangen en
ruimhartig te geven

Raak me aan met jouw handen
streel me zoals ik jou streel
met mijn warme handen
ik heb je intens lief

Schrijf een boodschap met je hand
stuur die naar vriend en vijand
laat zien dat jij het goed bedoelt
met een groots handgebaar

Tekst: ©Jacques Smeets

Schilderij: ©Georges Daemen Stevoort (B.)

Verwondering

Beeldhouwer Cel  Lemmens uit Spaubeek heeft in juni 2022 9 andere kunstenaars een schitterende plek in zijn privétuin gegund, om daar hun diverse werken te tonen, muziek te laten klinken (Ruud Verhoeven uit Gulpen en Jacques de accordeonist), mensen zich door een tekenaar (Terence Huang /Oey) te laten portretteren of getuige te zijn van het ontstaan van keramiek uit de pit-fire (oven) door keramist John Willems uit Stein. De diversiteit van de werken van de kunstenaars is wel te zien in de werken die ik hierbij heb geplaatst.
De organisatie was in handen van Cel Lemmens en Roland Willems.
De afsluitende dag werd voor ons kunstenaars, maar zeker ook door de talrijke bezoekers een onvergetelijke dag door de prachtige luisterliedjes, die door Ruud Verhoeven op weg werden gestuurd naar de luisteraars en de kunstwerken. Ik heb een paar gedichten geschreven, o.a. bij de vernissage van de expositie, bij diverse  kunstwerken en bij het aansteken van de oven
Dichter bij de kunst kun je waarschijnlijk niet komen. Het werd een feest van verwondering, op velerlei gebied.

De foto’s zijn allemaal onder verantwoordelijkheid van Cel Lemmens en Roland Willems gemaakt.

Hier is het gedicht dat ik schreef bij de opening.

Verwondering

Verwonderd loop ik hier rond
in een tuin vol met kunst
ontstaan vanuit een gedachte
uit naïviteit zou je kunnen zeggen
immers zo ontstaat ware kunst

Verbaasd aanschouw ik de
resultaten van gebalde energie
uit water, vuur, aarde en lucht
de zon werpt zijn avondlijke
warme stralen over de beelden

Geraakt door ware moederliefde
uit graniet en marmer gehouwen
teder sluit de moeder haar kind
in de zorgzame en liefdevolle armen
beschermend tot aan de dood

Vervuld van zoveel schoonheid
eerlijk en zonder schroom getoond
staand op een sokkel of gewoon
luierend op het gras of op tafel
ik zoek naar de juiste woorden

Tevreden wandel ik door de tuin
blij dat ik hier mag zijn en
woorden mag uitspreken over
zoveel oogstrelende kunst
de zon raakt de einder aan

Genoegzaam zie ik de kunstenaars
trots tonen zij hun creaties
aan de bezoekers van de expositie
ik vind nieuwe woorden en
val stil van verwondering.

Tekst: © Jacques Smeets 2022

Recensie Ruud Verhoeven op bundel ‘Dichterbij het Leven’

Op 26 maart 2022 overhandigde ik een exemplaar van mijn dichtbundel aan de Gulpense maatschappelijk werker, zanger, schrijver, toneelspeler en oud-wethouder Ruud Verhoeven tijdens een bijzondere lekkere Syrische lunch in restaurant Sha’aam te Nijswiller. Een bijzonder moment, een soort bezegeling van een vriendschap en samenwerking op literair en muzikaal gebied. In de bundel staan twee door Ruud gemaakte foto’s waarbij ik een gedicht schreef.
Twee dagen later plaatste hij zijn ervaring over dit moment op FB:

“DICHTERbij het leven en de dood” is de titel van een gedichtenbundel van Jacques Smeets. Ik kreeg zijn bundel zaterdag tijdens een lekkere ontspannen lunch bij Sha’aam. Jacques vertelde dat hij iedereen die bijdragen aan dit prachtige boek geleverd had, als persoonlijke dank een exemplaar cadeau wilde doen. Die ‘bijdragen’ bestaan dan vaker uit foto’s, tekeningen, beelden, teksten; het zijn inspiraties voor Jacques geworden om de beelden die het bij hém oproept te vangen in woorden.. Door die zaken vanuit een andere invalshoek te bekijken, zijn fantasie de vrije loop te laten, er een vertekenende spiegel voor te zetten of juist de rauwe werkelijkheid van wat hij ziet te beschrijven, ontstaat er een afwisselende combinatie van verhalen en beelden, die ons meeneemt op zijn reis langs leven en wereld. Soms onderhoudend, soms, zoals de titel aangeeft, letterlijk rond zaken van leven en dood.
Ik ken Jacques nu al wat jaren vanuit een toevallige ontmoeting in De Klimboom in Simpelveld. Zoals ik, fladderend langs allerlei aspecten van het leven, poog die vast te houden in lied en muziek, zo doet Jacques dat in zijn gedichten. Bij al onze ontmoetingen wisselen wij iets van onze werelden uit en genieten van wat de ander maakt, voelt en doet. Binnenkort mag ik met hem op tour bij wat presentaties van zijn bundel, een stukje met hem mee zwerven langs soms alledaagse aspecten van leven en dood die bijzonder worden, omdat hij ze opraapt en ze verpakt in mooi ‘
Ruud, heel veel dank voor deze mooie woorden’.

Recensie Jacques Giesbertz Dichterbij het Leven

Jacques Giesbertz uit Hoensbroek plaatste deze recensie over mijn dichtbundel ‘Dichterbij het Leven’ op zijn FB-pagina. Ik ben zeer onder de indruk en dankbaar, zowel voor de complimenten als voor de aangeboden uitdaging om te experimenteren met het gebruiken van minder zinnen voor mijn gedichten.. Ik zal dat zeker gaan proberen, immers elke uitdaging biedt nieuwe mogelijkheden.
Hier is de volledige tekst van de recensie:
‘In mijn nieuwe reeks Reezenzie. Een poging om boeken te koesteren.

Jacques Smeets schrijft gedichten. Zijn meest recente boek, vers van de pers, “Dichterbij het leven en de dood.” is een fraai vormgeven overzicht van impressies. Jacques loopt door de wereld. En dan begint het dichten. Zo stel ik me dat althans voor. Beelden van een kunstenaar of gewoon uit het leven gegrepen die Jacques aan het denken en dichten zetten. De foto’s van de wereld om hem heen en vooral ook van de vele kunstvoorwerpen die hem inspireren zijn zeker een verrijking van deze stevige bloemlezing.

Zijn gedichten lijken eenduidig. Maar dat is volgens mij schijn. Bijvoorbeeld in zijn gedicht Maskerade staat de volgende strofe, waarschijnlijk puur toeval op pagina 111.

‘als mijn hart lacht
vallen alle maskers af
is er geen plaats meer

voor een maskerade’

Ik overdenk het volgende. Bedoelt Jacques de maskers van anderen of van hemzelf? Ook de maskerade kan verschillende ladingen hebben. Het vrolijke carnaval of het al dagelijkse geestelijk verstoppertje spelen der mensen?

Jacques Smeets is een trouwe deelnemer aan onze maandelijkse poëziewandelingen, elke eerste zondag van de maand vanaf 11:00 uur, vanaf het witte kerkje in Mariagewanden. Als mensen hun gedichten maken en voordragen worden ze dichters en laten ze zichzelf zien. Ze ontbloten zichzelf. Dat klinkt wellicht wat vreemd want het gaat toch louter om een rijstebrij van regels en woorden en allerminst om minder kleren. Jacques is een kei in ontbloten. Ontwapenend en enthousiast maakt hij van ons en de dingen om ons heen pareltjes van beschouwing.
In de nieuwe reeks Reezenzie vraag ik me ook af of het anders kan. Of teksten anders begrepen kunnen worden. Uit welke context een boek komt. Of de schrijver zijn verhaal nog sterker, anders, scherper, duidelijker of creatiever kan verwoorden.

Bij Jacques vraag ik me af of hij de uitdaging aan wil tot het gebruik van minder zinnen. Gewoon als experiment. Eens kijken wat er dan gebeurt. Zonder het dichten door het leven te verlaten, dunkt me.’

©JacquesGiesbertz 24 maart 2022.’

Betrapt

Op zondag, 13 maart jl. op uitnodiging van medeorganisator/kunstenaar Jos Solberg uit Geleen de expositie ‘Reis door de tijd’ van tekenaar, schilder, etser en oprichter van ‘De Mheerse School – voor figuratief tekenen en schilderen’, Menno Balm uit Mheer, bezocht in het Museum van Valkenburg.
Een bijzondere expositie van tekeningen en schilderijen, waarbij de kunstenaar zich liet inspireren door antieke beelden, voorwerpen en architectuur uit oude steden in Italië, zoals Rome en Florence.
De tentoonstelling loopt nog t/m 14 mei 2022.
Voor meer informatie over Menno Balm, klik op:

Bij binnenkomst werd ik geraakt door dit schilderij. Geïnspireerd door zoveel schoonheid schreef ik het volgende gedicht:

Betrapt

een zacht windje verwaait
het zonlicht op de treden
de trap voert mij naar plekken
waarnaar mijn hart verlangt

ze vertellen over vroeger
over historische gebeurtenissen in
elkaar afwisselende oorlogszuchtige
en vredelievende tijden

het beklimmen van de trap
van laagste tot hoogste trede
maakt de machtsstrijd voelbaar
laat bloed opnieuw stromen

voor wie boven kwam
wachtte eer en glorie
voor wie beneden bleef
ellende en rampspoed

de trap als metafoor voor het leven
wij zien dat al lang niet meer
maar vechten wel nog steeds
voor de hoogste trede

getekend binnen het kader
van onze eindigheid
in een verwarde wereld
ik voel mij betrapt

Tekst: © Jacques Smeets 14-03-2022

Schilderij: © Menno Balm (Trap van de ‘Tempel van Poseidon’, Paestum 2020 olieverf op paneel 80×80 cm

Luisterboek

Luisterboek.

Stel je voor. Iemand is in het bezit van het binnenwerk van mijn dichtbundel. Hij gaat een week in z’n eentje op vakantie ergens in het buitenland en neemt dit binnenwerk mee.
Wat hij ermee doet?
Hij gaat de gedichten lezen, doorlezen, herlezen om ze vervolgens in te spreken voor een luisterboek. Een boek, bestemd voor blinden en slechtzienden, maar ook om het middels een ‘oortje’ te beluisteren tijdens een wandeling, of onderweg met de auto.
Ik hoef het me niet meer voor te stellen. De overeenkomst op basis van ‘no cure no pay’ is gesloten.
Vandaag vertrok de stem-acteur Rudolf Bijleveld met het binnenwerk van mijn dichtbundel ‘Dichterbij het leven en de dood’ naar een voor mij onbekende bestemming om zich tijdens een korte vakantie volledig te gaan concentreren op die mooie opdracht.
Zijn stem ken ik al, heb hem een paar keer telefonisch gesproken en ook een aantal luisterfragmenten uit eerdere ingesproken boeken. Voor mij heeft hij de perfecte stem om de gedichten in te spreken als ware hij ze aan het voordragen.

Ik ben zeer benieuwd naar zijn resultaat.

Recensie dichtbundel door Emile Beulen

Auteur, dichter en filmmaker Emile Beulen uit Schinveld, aan wie ik mijn dichtbundel recent persoonlijk heb overhandigd, liet mij weten de bundel met veel plezier te hebben gelezen. Ik ben erg dankbaar voor en trots op de door hem geschreven recensie:

Dag Jacques,
Na een aantal drukke dagen in verband met de filmopnames van mijn boek Stoffig Licht heb ik eindelijk tijd gevonden om jouw prachtig uitgevoerde dichtbundel te lezen. Dat heb ik met veel plezier gedaan!
In jouw inleiding tot de bundel geef je aan hoe we naar jouw gedichten moeten kijken. Wij mogen geen stilistische vormelementen verwachten en de inhoud van je prozaïsche gedichten is ondubbelzinnig. Er staat wat er staat. Je hebt je in de hele bundel gehouden aan deze ‘belofte’ en dat zullen veel lezers waarderen. Zeker zij die moeite hebben met de cryptische, voor velerlei uitleg vatbare poëzie die tegenwoordig door de ‘kenners’ wordt gekoesterd.

Als ik naar de thema’s in jouw gedichten kijk, in de eerste plaats natuurlijk leven en dood, maar ook tegenslag, teleurstelling, hoop, doorzettingsvermogen, jeugd en ouderdom, liefde en verwondering – om maar enkele te noemen – dan vermoed ik dat je tijdens je werk als blauwe diender, maar ook tijdens je ziekte, heftig met de emoties rondom deze thema’s geconfronteerd bent en dat ze nu een rijke inspiratiebron vormen voor het schrijven van gedichten. Ik stel me voor dat die bron nog lang niet opgedroogd is, getuige onder meer de geselecteerde regels uit het gedicht ‘Sporen’:

sporen tekenen mijn leven
mijn moed wordt beloond
ik ga op zoek naar ruimte
voor muziek, poëzie en beeld

vertrouwd en zelfzeker

Mijn vermoeden wordt nog versterkt door de volgende zinnen in het als autobiografisch op te vatten gedicht ‘De kleine filosoof’:

op zijn weg verzamelt hij woorden
aan de horizon wacht het schrijverschap
onvermoeibaar zal hij putten uit zijn rugzak
gevoelig zal hij de lezers weten te raken

tot in de kern van hun hart en ziel

Aan de belofte in de twee laatste regels heb jij je zeker gehouden!

Terzijde: na afloop van de laatste opnamedag, op weg naar huis, zag ik een tegengestelde overeenkomst tussen jouw en mijn literair werk. Mijn boek, geschreven in woorden, wordt nu vertaald naar beelden, naar film. Jij gaat uit van beelden, van foto’s, en vertaalt die naar woorden, naar gedichten. Met kunst kun je vele kanten op….

Beste Jacques,

ik wens je veel succes met je bundel ‘Dichterbij het leven en de dood’ die ongetwijfeld een brede lezersschare zal aanspreken.

Auteur van het boek ‘Stoffig Licht (2020)’, dat vertelt over het leven van een gezin uit Drenthe dat in de jaren ’50 van de vorige eeuw naar Zuid-Limburg verhuisde en waar de man, werkloos geworden in de Drentse veenkoloniën in de mijn gaat werken en probeert zich te schikken en aan te passen.

Boekhandel Krings Sittard

29 januari 2022.

De week van de Poëzie startte op 27 januari jl. gestart en liep tot 3 februari a.s.

Wat is er dan mooier en vet cool dat jouw gedichtenbundel ‘Dichterbij het leven en de dood’ één dag na de start van deze bijzondere week in de boekenwinkel van Wim Krings te Sittard wordt aangeprezen.

Daar ligt hij, geflankeerd door een dikke bundel van dertig eeuwen Chinese poëzie door Wilt L. Idema (dit zal schrijfster van het voorwoord in mijn bundel Lulu Wang zeer plezieren), het Leven is zo eenzaam niet door Lévi Weemoedt en ‘Op de schouders van Reuzinnen’ uit de serie PLINT, gedichten voor kinderen van 6 tot 106.

Ik ben trots, apetrots en dank Wim Krings voor zijn enthousiasme waarmee hij mijn bundel verwelkomde en opnam in zijn boekhandel. Voor mij het teken om andere boekhandels te benaderen.

Gespot door Jacques Giesbertz, de man die bijna 2 jaar geleden het initiatief nam om elke eerste zondag van de maand een poëziewandeling te organiseren vanaf de witte kerk van Mariagewanden (Hoensbroek) en waar ik onderweg voordroeg.

Mocht je belangstelling krijgen in de bundel, kijk dan maar eens op mijn website: https://deblauwediender.nl/bestellen-dichterbij-het…/