Gastspreker VISTA College Sittard

Op 27 januari 2025 was ik als gastspreker aanwezig in een drietal lessen Beeldende Kunst van de afd. Media in het Vista College te Sittard. Uitgenodigd door stagiaire Marit Nellissen om twee keer iets te vertellen over de dichtkunst, over m’n eigen werk en hoe ik daartoe kwam. De leerlingen (jong volwassenen tussen 16 en 23 jaar)) reageerden erg enthousiast en gingen na mijn introductie en voordrachten schilderen. Eerder hadden zij allemaal een gedicht geschreven en op basis daarvan en wat ik had voorgedragen en verteld begonnen zij abstract te schilderen. Heel mooi om te zien wat daar allemaal naar buiten kwam.

Na de tweede sessie werd mij door Marit en ook door haar begeleidster, tevens docent Esther gevraagd of ik ook nog een derde sessie wilde doen. Men zei diep onder de indruk te zijn hoe ik het deed en dat mijn houding, gedrag en voordrachten een grote bijdrage leverden aan de motivatie van de leerlingen om er iets moois van te maken. Na zulke complimenten kon ik natuurlijk geen nee zeggen en dus volgde in de middag nog een sessie.

Kort samengevat kan ik zeggen dat ik zeer onder de indruk ben wat de leerlingen deden en creëerden. Er volgden vele korte en iets langere gesprekken met de leerlingen, over en weer bleek er groot respect te zijn.
De studenten toonden hun werk aan elkaar en sommigen gaven er een korte toelichting bij. Ik was diep onder de indruk over de creaties, over hun onderliggende verhalen, over hun gedachten en gevoelens, dat zij deze wilden en durfden te uiten.
Het was een enerverende en inspirerende ervaring.

Ik beloofde de studenten dat ik over deze lessen een gedicht zou schrijven.

gekwetter

terwijl buiten de vogels
druk in de weer zijn
en de zon schijnt

stroomt het klaslokaal vol
met jong volwassenen
ordeloos en druk

eerder al vormden woorden
uit hun hoofden zich
tot gedichten

de woorden roeren zich niet
wachten geduldig totdat
ze worden gelezen

ontstaan uit onrust of fantasie
of uit het diepste gevoel
van bewogen harten

levens transformeren tot schilderij
liefdevol of gehaat maar
bovenal eerlijk

zo zijn levens van de wieg
tot aan de dood blijven
ze in leven

het raakt mij als toeschouwer en
als de poëet die zojuist zijn
hart voelde kloppen

de stilte valt en buiten klinkt
het gekwetter van de
vogels in de zon

©Jacques Smeets (27-01-25)

 

Beestenboel

Beestenboel in huize Smeets. Dat vraagt om tekst en uitleg.
De das (PIM, dat stond voor Professionaliteit, Integriteit en Maatschappelijke betrokkenheid) ontving ik bij het afscheid van de politie na 43 jaar een bijdrage te hebben geleverd aan het ietsjepietsje veiliger maken van de omgeving waarin ik werkzaam was.
De prachtige, maar incomplete vogel landde vorig jaar bij ons. Zijn naam ; MusLukt’ kreeg hij van zijn ontwerper, beeldend kunstenaar Leny Franken uit Eygelshoven. Hij voelde zich direct thuis in het bos te Valkenburg, gecreëerd op het witte doek door mijn broer Alfons .
Recent werden onze vroegere honden Tommy (links) en Gino (rechts) door Bert Boogaert uit Tholen tot leven gewekt op een Santorini steen. Tommy leefde en woonde bij ons van 1976 tot 1993. Gino daarna van 1994 tot 2008.
Zonder mokken namen zij hun plaats in naast PIM en MusLukt en completeerden de beestenboel in ons huis.
Ze gedragen zich voorbeeldig, maken nooit ruzie en gunnen elkaar de plek in dit tafereel. De andere dieren in het bos lieten weten zeer verheugd te zijn met hun komst. En wij, wij genieten hier elke dag van.

Witte kruisen

Memorial Day Margraten.
Het is elk jaar weer een indrukwekkend moment op de Amerikaanse militaire begraafplaats te Margraten.

De zaterdag, voorafgaande aan dit herdenkingsdag, stond er in Horizon (bijlage bij dagblad De Limburger) deze schitterende foto van Peter Schols. Diep onder de indruk bij het zien van zoveel witte kruisen ontsproten aan mijn brein de volgende woorden:

 
Witte kruisen
 
Oneindig ver reiken de gedachten
Bij de talloze rijen witte kruisen
Hier rusten duizenden helden
Hebben geen weet van het ritueel
Dat zich jaarlijks boven hen afspeelt
 
Zij marcheerden de dood tegemoet
Heldhaftig, aangemoedigd door hun leiders
Sterven voor het vaderland maakt moedig
Zelfs als het vaderland achter hun ligt
En zij de kogelregen tegemoet lopen
 
De wind boven de witte kruisen heeft zich gelegd
Totdat straaljagers hoog boven hun hoofden
De stilte bruut verbreken met een eresaluut
Voor de soldaten die hun leven gaven
Opdat wij in vrijheid kunnen leven
 
Zij volgden slechts de bevelen op
Ontsnappen aan de dood was onmogelijk
Wat restte bleek ijdele hoop op overleven
Strak in het gareel blijven was het motto
De vijand moest worden verslagen
 
Slechts weinigen overleefden de run
Enkelen herdenken ook dit jaar nog
De kameraden die zij zagen vallen
Wellicht staan deze veteranen
Voor het laatst aan de witte kruisen
 
Geen enkele vogel op deze gedenkplaats
Floot in die zwarte periode zijn lied
Zoals de mensen tussen de witte kruisen
Niet voelen wat de helden toen voelden
Nooit de bevelen hebben gehoord
 
Grasmaaiers doen gestaag hun werk
In het gelid, zoals de soldaten marcheerden
De begraafplaats mag geen smet vertonen
De witte kruisen en het groene gras zijn symbolen
Van oprecht eerbetoon aan de soldaten van toen
 
Zolang de grasmaaiers hun werk doen
Is oorlog heel ver van ons vandaan
Blijven wij gedenken, ieder jaar weer
De helden die hun leven gaven
Beloond met een witte kruisen
 
Foto: @ Peter Schols
Tekst: @ Jacques Smeets

Waarom?

De krant bezorgen ’s ochtends vroeg heeft zo z’n bijzondere kanten. Als je ’n keer of honderd wordt geconfronteerd met een bericht over Thijs H. op de voorpagina dan kan er van alles met je gebeuren. Gedachten schieten heen en weer om in de loop van de dag hun plaats te vinden.

Waarom?

Zomaar, een dinsdagochtend
De kille wind blaast over over de heide
Honden dartelen vrolijk rond
Baasjes en bazinnen genieten

Op het oog lijkt het een vredig tafereel
Niets duidt op een uitbarsting
Opeens is er de angst, de pijn
Het sterven is naderend

Vogels vliegen op van vreemde geluiden
De honden zijn zich nergens van bewust
Van wat hun begeleiders overkomt
Zij snuffelen en dartelen vrolijk verder

Levens worden abrupt afgebroken
Nabestaanden openen nietsvermoedend de deur
Hun wereld stort in na het bericht
Ouders zijn totaal ontredderd

Kinderen verliezen plotsklaps hun vader of moeder
Een vader en moeder volledig overrompeld
Door het handelen van hun zoon
Harten breken, het verstand staat stil|

Zomaar, een dinsdagochtend,
De wind blaast nog steeds over de heide
Rood-witte linten markeren de gebeurtenis
Witte pakken,speurders zoeken naar sporen

Nieuws verspreidt zich over het land
In het kielzog onbegrip, woede, verdriet
Vragen, veel vragen, nog geen antwoorden
Waarom, waarom, waarom dan toch?

Antwoorden volgen later
Over slachtoffers en dader
Zouden alle vragen worden beantwoord?
Speculaties alom, vooral in de media

In de huizen van enkelen heerst diepe treurnis
Nabestaanden kruipen dicht bij elkaar
Zoeken troost en woorden
Het plotselinge verlies is eindeloos

Op een andere plek zoeken ouders
Naar woorden en antwoorden
Waarom, waarom, waarom dan toch?
Op de heide fluiten de vogels hun lied

© 2019 Jacques Smeets

VivoLinio

 

 

Splash!

VivoLinio,
de lifeline van een kunstenaar
weerspiegeld in kunst

schildergrafie
licht werpt schaduw
over de zeven lagen wit

de vinger laat zijn afdruk na
in papillairlijnen
karakter vormend

muren spreken woorden, sokkels dragen vogels
ik laat mij meevoeren
tot voorbij mijn verstand

Crazy Birds, typetjes, Spielerei,
DameOiseau, Unuf=Unuf
nooit genoeg

zo vrij kan de mens zijn
hij slaat vleugels en vliegt
naar onbekende tijden

MusLukt, Mislukt, Gelukt
Köpkus, Quatromol, hazen.
dieren kijken gelaten toe

Adam is waiting for Eve
de appel onaangeroerd
in het paradijs

AsperGeluk, onbeschaamde fallus
Ik voel de kracht in mij
creatieve inspiratie

Om te reizen
naar onbestemde oorden
Zoals de danser danste met de vogel

VivoLinio
Muziek klinkt uit het niets,
de tong klakt, lippen kussen

gevoelige snaren worden geraakt
reiken tot in het hart
hazenoren spitsen zich

beweeglijk de mens ontvluchtend
onverhoedse wendingen
trekken sporen in het land

goud gesmukt maar o zo puur
zoals lijnen zich eerlijk verbinden
met elkaar tot in eeuwigheid

VivoLinio
van conceptie tot dood
verval in vergetelheid
verdwijnen in een zee van stilte

de herinnering vervaagt in zwart en wit
op weg naar hereniging met al wat is
in grijze tinten

hoor, luister naar de woorden
jubel, wees verrukt
en keer huiswaarts

naar nieuw geluk
een nieuwe conceptie
vanuit gene zijde

in zeven lagen
vier jaargetijden en
twaalf maanden

VivoLinio
de drie-eenheid
het is volbracht

Alles is besloten
van begin tot einde.
Splash!

 

Vervulling

Het was dit jaar (2018) weer eens genieten geblazen in de Oranjerie te Roermond. Daar voerden Guido Dieteren en Wendy Kokkelkoren met Guido’s Orchestra hun nieuwste show Maestro of Music uit voor een bomvolle zaal.  Het werd een hele bijzondere en onvergetelijke avond.
Zeer inspirerend voor iemand als mij die iets met woorden heeft.
De show maakte zoveel indruk op mij dat ik er de volgende poëzie over schreef.

Vervulling.

Tedere klanken vanachter het immense gordijn
Spotlights lichten op als het doek zich traag opent
Aanzwellende muziek dringt door tot diep in mijn hart
The show begins, duizend harten openen zich

Het orkest reist door de tijd, het vertrek aangekondigd
Conte partiró, hemelse stemmen vullen de ruimte
Kleurrijke kleding siert de muzikanten en solisten
Strijkers, blazers en slagwerkers komen tot leven

Een ster daalt statig af, betreedt het podium,
Vanuit een sterrenwolk uit de hemel
Als een engel, haar stem streelt het publiek
Warm, vertederend, groots, een echte diva

De maestro in vol ornaat voor zijn troepen
Gepassioneerd in liefde met zijn viool
Het publiek aanrakend met strijkstok en snaren
Solisten voeren mij naar grote hoogten

Het programma vult zich met duetten,
De muzikale show bruist in volle hevigheid
Ik word heen en weer geslingerd
Van Bohemian Rhapsody tot Halleluja

Oorlog is van alledag, jonge mensen sterven
Miserabele toestanden op de slagvelden
Bring him home, bidden vaders en moeders
Het gebed voelt goed, mijn hart komt tot rust

That’s what it feels like rolt van het podium
I did it my way, vertelt de leader of the band
De zaal zingt hartstochtelijk mee op de tonen
Dankbaarheid, een diepe buiging voor het applaus

Alles is eindig, Mazzeltov danst nog eenmaal
Een hymne draagt ons tenslotte mee
Naar de Highlands Cathedral in Schotland
In stilte keer ik huiswaarts, vervuld van liefde.

©Jacques Smeets

Over creativiteit gesproken

Tonny Mulders en haar man Jacques leerde ik een jaar of acht geleden, in café Bie José in Amby, kennen. In dat café las ik een stukje voor uit, naar ik meen de Blauwe Diender, ik was toen zelfs in uniform. Als ik mij goed herinner droeg Jacques Mulders toen al gedichten voor van Guido Gazelle, zomaar uit het blote hoofd.

Een ’toevallige’ ontmoeting welke in de loop der jaren uitgroeide tot een bijzondere vriendschap vormde. Toen het Verhalencafé overging naar de Amyerhoof in Amby, kwam mijn vrouw Mariet ook wel eens mee. Zodoende raakten wij in gesprek met Tonny en Jacques. Wij leerden elkaar wat beter kennen en Mariet werd in de vriendschap betrokken.

In die tijd kwam ik er achter dat Jacques ook dichttalenten bezat. Het Verhalencafé in Amby stopte echter vrij onverwachts en het duurde een of twee jaar voordat er nieuws kwam dat een aantal mensen waren overgestapt naar het Schrijverspodium in Valkenburg (in de Stationnerie). De middagen werden daar verzorgd door het Verhalencafé d’n Dwingel. In de Stationnerie ontmoetten wij Tonny en Jacques opnieuw en al vrij snel kwam Jacques uit zijn schulp met mooie korte gedichten die hij af en toe voordroeg. Nu loopt hij rond met een klein boekje op zak waarin hij het ene na het andere schitterende gedichtje schrijft. Eerder berichtte ik hierover. Continue reading

In memoriam Fien Bertholet

Daar gaat ze…voor de laatste tocht

Het is er dan toch van gekomen
Dat móest gewoon gebeuren
Het gaat immers om een mens
En mensen sterven omdat ze leven
En ze leven opdat ze sterven

Tante Fien was al een paar jaar bereid
Het sterven leefde zij tegemoet
De laatste jaren verlangde zij ernaar
Als ik maar niet erg ziek word
Het liefst word ik op een dag niet meer wakker

Zo geschiedde op vrijdag, 23 februari 2018
Bijna 96 jaar op deze wereld geleefd
Gewerkt, gereisd, gelezen en vooral gewandeld
Meer dan 40.000 km in de boekjes
Verder dan de wereld reikt

Het afscheid staat in het teken van haar tochten
Door de Limburgse landschappen
Uitstapjes naar België of Duitsland
Het maakte haar niet uit
De stappers aan, het tasje in de hand
Hup, de natuur in, over velden en paden

Bijnamen kreeg ze bij de vleet
Bedacht door mede-wandelaars
Mie Tèschke, Wandelkoningin en Vlieg
Kleine dribbelpasjes in een snelle draf
Iedereen kende het vrouwtje met ’t tèschke

Aan alles komt een einde
Zelfs aan het wandelen
Op het laatst alleen met de rollator
Een klein stukje tot aan de rotonde
Dat was een mooi keerpunt

Naar de kerk, alleen als het windstil was
Immers, haar gewicht zou de wind niet trotseren
Zij zou in de bomen terechtkomen
Was haar stellige overtuiging
Eén sterke windvlaag en weg was zij

Zo ook op vrijdag, de 23e februari
In haar slaap, zoals zij zichzelf had gewenst
Een waardig eerbetoon in de kerk
Dit heeft zij absoluut verdiend
Fien heeft haar tocht beëindigd…voorgoed

Proost!

De Blauwe Diender

De dichtbundel ‘Lange Armen’ van de dichter des Vaderlands Ester Naoni Perquin is een mooi eerbetoon aan het politieberoep en aan de mensen die zich sinds jaar en dag als politieagent inzetten om ons landje een stukje veiliger te maken en te houden. Ik hoorde de twee gedichten welke voorgelezen werden in een uitzending van DWDD op 9 januari 2018 en je zag korpschef Erik Akerboom terecht glunderen. Dit was wel iets anders dan de opsomming van negatieve gebeurtenissen het afgelopen jaar door Matthijs van Nieuwkerk.
Poëzie en politie is geen natuurlijk huwelijk. Toch wordt er in het land vaker op een poëtische manier geschreven over het beroep. Ik deed het zelf in mijn boeken De Bezieling van een politieman en De Blauwe Diender.

Continue reading