Samen op weg naar het Evoluon

De meesten onder ons zullen zich het Evoluon te Eindhoven herinneren als die ‘vliegende schotel’ waar allerlei technieken konden worden bekeken, waar je als kind hier en daar kon experimenteren en waar vooral allerlei technische producties van Philips werden geëxposeerd. Beeldbellen was een nieuwtje, maar ook de wasautomaat of de afwasmachine.

Nadat al die technieken waren ingehaald door modernere ontwikkelingen, raakte het Evoluon uit de tijd en in de vergetelheid. Het was zelfs vele jaren gesloten, totdat er vanwege de nieuwe technologische ontwikkelingen een congrescentrum omheen werd gebouwd. Nu is het zover dat ook de ‘vliegende schotel’ wordt gereanimeerd. Er zijn plannen in de maak.

De Poëzieclub Eindhoven was op zoek naar een nieuwe, geschikte plek om haar maandelijkse bijeenkomsten te organiseren. Voorzitter, tevens dichter Hans Marijnissen, kreeg het voor mekaar.

Op zondag, 20 februari 2022, was het zover.
Het werd een druk bezochte, gezellige, enerverende middag, waarbij enkele tientallen dichters hun voordrachten hielden en waarnaar intensief en zeer aandachtig werd geluisterd.

Ik had de eer om voor het eerst een paar gedichten voor te dragen uit mijn eerste bundel (Dichterbij het Leven en de dood). Het thema van de middag was ‘Thuislozen’. In mijn bundel staan enkele gedichten die dit thema aanraken, zoals het gedicht ‘Samen op Weg’ bij een foto van Maaike Schauer uit Maastricht.

Het Eindhovens Dagblad was aanwezig om binnenkort een mooi artikel over dit bijzondere evenement te plaatsen.

Samen op weg

de een voorwaarts
de ander achterwaarts
of is het omgekeerd?

samen onderweg
verbonden door liefde
voor eeuwig bij elkaar

samen onderweg
de band zal nooit breken
ook al scheiden zich wegen

samen onderweg
vluchtend voor oorlog
op zoek naar genegenheid

samen onderweg
een warm huis of een koud kamp
ver van huis of dichtbij

samen onderweg
of gewoon aan de wandel
aangespoord door liefde

samen onderweg
twee richtingen verenigen zich
vasthouden en loslaten

samen onderweg
kijk vooruit
kijk achteruit

samen onderweg
zie hier en nu
zo is het en niet anders

Samen op weg

Foto: © Maaike Schauer Maastricht

 

Ontspanning


Kunst maken uit (oud)ijzer is hard werken. De elementen vuur, aarde, water en vuur liggen eraan ten grondslag. Zwaar werktuig is noodzakelijk om het ijzer te vormen naar de ideeën en creativiteit van de kunstenaar. Wat zich in zijn hoofd vormt komt, samen met zijn gevoel, tot uiting in de creatie.

Maarten Vaessen uit het Belgische Kinrooi werkt al jaren met ijzer. Zijn werken, van klein tot groot, zijn zelfs in de publieke ruimten te bewonderen, zoals b.v. de adelaar, hoog in de lucht boven een rotonde aan de Fregatweg in de Beatrixhaven te Maastricht.
Zijn werk inspireert mij steeds meer tot het schrijven van gedichten. De adelaar (L’Aigle) staat in mijn dichtbundel Dichterbij het Leven en de Dood. Meerdere werken zullen volgen in de tweede bundel, die waarschijnlijk in 2023/2024 zal uitkomen.
Maarten liet mij recent weten dat hij mij ruimte zal bieden bij aankomende kunstmanifestaties/exposities, o.a. in zijn eigen prachtige beeldentuin in Kinrooi. Daar zal ik dan mijn gedichten mogen voordragen aan het aanwezige publiek.

Een paar dagen voordat hij mij dit aanbod deed, schreef ik een gedicht bij onderstaand kunstwerk. Afgelopen zaterdag was ik, samen met mijn lief, bij Maarten en diens Edith op bezoek. Daar droeg ik aan hem persoonlijk, als verrassing, het gedicht voor.

Ontspanning

Heb me er bij neergelegd
het kon niet uitblijven
de spanning in lijf en leden
werd ondraaglijk groot
verandering was onvermijdelijk

In stukken moest ik worden geslagen
hamer, aambeeld en zelfs vuur
waren nodig om mij te kleineren
ik probeerde mij tegen beter weten in
te verzetten tegen zijn wilskracht

Mijn ontwerper creëerde mij
in zijn hoofd vol met ideeën
ik moest tot rust worden gemaand
in een andere hoedanigheid
zonder wezenlijk verlies

Nu lig ik hier in zijn tuin te
genieten van de ondergaande zon
ik voel mij als herboren
en nodig jou uit om je in mij
zonder schroom te ontspannen.

Tekst: © Jacques Smeets
Beeld en foto: © Maarten Vaessen Kinrooi (B.)

Website MaartenIjzerkunst

Recensie ‘Dichterbij het Leven en de dood’ door Emile Beulen

Dag Jacques,

Na een aantal drukke dagen in verband met de filmopnames van mijn boek Stoffig Licht heb ik eindelijk tijd gevonden om jouw prachtig uitgevoerde dichtbundel te lezen. Dat heb ik met veel plezier gedaan!

In jouw inleiding tot de bundel geef je aan hoe we naar jouw gedichten moeten kijken. Wij mogen geen stilistische vormelementen verwachten en de inhoud van je prozaïsche gedichten is ondubbelzinnig. Er staat wat er staat. Je hebt je in de hele bundel gehouden aan deze ‘belofte’ en dat zullen veel lezers waarderen. Zeker zij die moeite hebben met de cryptische, voor velerlei uitleg vatbare poëzie die tegenwoordig door de ‘kenners’ wordt gekoesterd.

Als ik naar de thema’s in jouw gedichten kijk, in de eerste plaats natuurlijk leven en dood, maar ook tegenslag, teleurstelling, hoop, doorzettingsvermogen, jeugd en ouderdom, liefde en verwondering – om maar enkele te noemen – dan vermoed ik dat je tijdens je werk als blauwe diender, maar ook tijdens je ziekte, heftig met de emoties rondom deze thema’s geconfronteerd bent en dat ze nu een rijke inspiratiebron vormen voor het schrijven van gedichten. Ik stel me voor dat die bron nog lang niet opgedroogd is, getuige onder meer de geselecteerde regels uit het gedicht ‘Sporen’:

sporen tekenen mijn leven
mijn moed wordt beloond
ik ga op zoek naar ruimte
voor muziek, poëzie en beeld
vertrouwd en zelfzeker

Mijn vermoeden wordt nog versterkt door de volgende zinnen in het als autobiografisch op te vatten gedicht ‘De kleine filosoof’:

op zijn weg verzamelt hij woorden
aan de horizon wacht het schrijverschap
onvermoeibaar zal hij putten uit zijn rugzak
gevoelig zal hij de lezers weten te raken
tot in de kern van hun hart en ziel

Aan de belofte in de twee laatste regels heb jij je zeker gehouden!

Terzijde: na afloop van de laatste opnamedag, op weg naar huis, zag ik een tegengestelde overeenkomst tussen jouw en mijn literair werk. Mijn boek, geschreven in woorden, wordt nu vertaald naar beelden, naar film. Jij gaat uit van beelden, van foto’s, en vertaalt die naar woorden, naar gedichten. Met kunst kun je vele kanten op….

Beste Jacques,
ik wens je veel succes met je bundel ‘Dichterbij het leven en de dood’ die ongetwijfeld een brede lezersschare zal aanspreken.

Emile Beulen, Schinveld
Auteur van ‘Stoffig Licht'(2020)dat vertelt over het leven van een gezin uit Drenthe dat in de jaren ’50 van de vorige eeuw naar Zuid-Limburg verhuisde en waar de man, werkloos geworden in de Drentse veenkoloniën in de mijn gaat werken en probeert zich te schikken en aan te passen

Recensie: Vlucht uit Montaillou

Vlucht uit Montaillou (Ton van Reen)

Als ik het tafereel op de cover van deze roman op m’n gemak in me opneem en ik zie een bruine beer op z’n dooie gemak in het weiland net buiten het dorp rondstruinen, zou ik zomaar door de schrijver op het verkeerde been kunnen worden gezet. Gaat het over een beer die uitgebroken is en wegvlucht van het dorp waar hij als circusbeer zijn bestaan had? Of vluchten de mensen uit het dorp misschien voor de dreigende aanval van een wilde beer?

Dan lees ik de eerste woorden uit het voorwoord: ‘De beer, die zichzelf koesterde met de naam Napoleon, trok een fles wijn open en pakte het boek Het Schuim der dagen van Boris Vian. Napoleon, de beer, verwondert zich over het feit dat hij al na een paar regels teruggebracht wordt naar de mooiste tijd van zijn leven. Zijn kindertijd, die vol was van de hunkering naar volwassenheid’.

Ik raak in totale verwarring. Is dit een sprookje of een fantasieverhaal? Ik heb op de cover toch echt ‘roman’ zien staan. Al verder lezende vervagen al mijn vermoedens en verwachtingen en raak ik volledig in de ban van een geweldig verhaal over de Franse schrijver Boris Vian, Hij brengt middels zijn pen niet alleen een beer en de personages uit het verhaal tot leven, maar laat deze beer als de nieuwe keizer Napoleon van Frankrijk furore maken. Op het Panthéon, de begraafplaats voor beroemdheden, waar Vian reeds lange tijd aan gene zijde verblijft heeft hij ontmoetingen met schrijvers, zangers, filmsterren en andere helden uit de geschiedenis. Boris schrijft zijn hoofdstukken op een terras van café La Coupole en wordt uiteindelijk geconfronteerd met de personages in het verhaal als levende wezens.

Wanneer ik aan het eind van het boek ben aangeland, begrijp ik pas goed wat de laatste regel van het voorwoord betekent: ‘Hij las door en verdwaalde verder in een tekst vol wonderen die, zin na zin, ontspoorden naar absurditeiten die toch volledig geloofwaardig waren.’

Deze roman van Ton van Reen vind ik een geweldig boek omdat het van begin tot eind vol verrassingen zit. Een echte aanrader voor mensen die zich graag laten meeslepen over de scheidslijn van leven en dood, van werkelijkheid en fantasie. De veelzijdigheid, of misschien beter gezegd de grenzeloosheid van deze schrijver laat zien waarom hij in zijn auteursleven al bijna 90 boeken heeft geschreven en uitgebracht en dat zijn hoofd nog vol zit met materiaal voor meer boeiende verhalen. Ik heb het voorrecht hem persoonlijk te kennen en als wij elkaar ontmoeten vertelt hij over de verhalen die hij nog graag wil schrijven, alvorens hij het tijdelijke voor het eeuwige zal verwisselen. Maar, wie weet, ontmoet hij dan al die beroemdheden uit dit boek.

Vlucht uit Montaillou
Auteur: Ton van Reen

Nederlands
Paperback
EAN: 9789062655045
438 pagina’s

Jacques Smeets, Elsloo

De bundel is uit!

De bundel is uit!
Hier is hij dan eindelijk. Mijn eerste gedichtenbundel, ‘Dichterbij het leven en de dood’.
Het was een heel mooi proces op weg naar deze nieuwe mijlpaal in mijn tweede leven als auteur, nadat ik eerst 43 jaar werkzaam ben geweest als politieman. Het schrijven van boeken en poëzie is natuurlijk heel iets anders dan van een proces-verbaal. Bij het schrijven van processen-verbaal diende ik mij te houden aan wetten, regels en feiten en omstandigheden. Bij verhalen en poëzie mocht ik mij volledig richten op inspiratie, creativiteit en emotie.

Vanaf 2007 heb ik vijf boeken gemaakt. In deze bundel met (beschouwende) gedichten probeer ik te laten zien hoe veelzijdig het leven van de mens binnen de samenleving kan zijn, maar ook hoe veelzijdig de mens zélf is in relatie tot wat er in zijn of haar leven en dat van de omgeving gebeurt. Vandaar dat ik divers fotomateriaal heb gebruikt, o.a. van kunstenaars, omdat zij ook altijd handelen vanuit inspiratie, creativiteit en emotie. In die zin zie je in mijn gedichten vaak een persoonlijke beschrijving van feiten en probeer ik ook tegelijkertijd daarin de diepgang te tonen.

Mocht je graag een gesigneerd exemplaar met een persoonlijke noot van mij ontvangen, dan kan dat. Je kan mij dan een persoonlijk bericht sturen via FB, LinkedIn of via mijn e-mailadres: jacquessmeets@gmail.com.
€ 19,75 incl. verzendkosten.
Mocht je binnen een straal van 25 km wonen en je er prijs op stelt dat ik de bundel persoonlijk kom overhandigen, dan is dat mogelijk.
Kortom: ik ben apetrots op het resultaat en vooral op het voorwoord van schrijfster Lulu Wang.

Met dank aan Hans F. Marijnissen (vormgeving), Lulu Wang (voorwoord), Ronald Smeets (foto’s) en Uitgeverij Schrijverspunt.

Eerste gedichtenbundel

Nog even en dan ligt hij bij ons op tafel. Mijn eerste gedichtenbundel. Een selectie van 70 gedichten uit mijn hele oeuvre en bij 75 gedichten staat een betekenisvolle foto, waarop ik mijn creatieve gedachten op botvierde. En voorzien van een indrukwekkend voorwoord door schrijfster Lulu Wang, met wie ik al een jaar of 8 bevriend ben.
Het manuscript ligt bij de drukker in Groningen en naar verwachting zal de bundel begin januari gedrukt zijn.
Hier zijn alvast de inleiding en een foto van de buitenkant.

Inleiding.

Gedurende mijn werkzame leven als politieman was ik gewend om in ambtelijke taal te spreken en te schrijven. Immers, alles wat binnen het justitiële bereik van mijn beroep lag, moest nauwgezet worden vastgelegd in processen-verbaal. In die 43 jaar heb ik er duizenden gemaakt.
Het was derhalve een hele openbaring voor mij toen ik ongeveer vijftien jaar geleden autobiografisch begon te schrijven en te spreken over het politieberoep, over mijn leven als politieman. Ik duldde geen fictie binnen dit kader, aangezien mijn politieleven niet bestond uit fictie maar uit een keiharde realiteit van het beroep.

In diezelfde periode gaf ik stapsgewijs en in eerste instantie nog in bescheiden vorm toe aan de innerlijke drang om poëzie te schrijven. In mijn boeken plaatste ik gedichten welke direct betrekking hadden op de inhoud van de boeken, op de beleving van mijn beroep en het leven. Ter illustratie gebruikte ik voornamelijk schilderwerk van mijn broer Alfons.
Na mijn herstel van een zware ziekte en operatie in 2017 nam de behoefte toe aan het schrijven van gedichten. Ik liet me daarbij altijd leiden door mijn gevoel en vanuit het hart.

Poëzie kent in wezen geen grenzen. Iedere poëet schrijft in een eigen(zinnige) taal. Het is in mijn geval een uiting van de gemoedstoestand van het moment dat het gedicht werd geschreven. Het kijken naar een foto van een kunstwerk, mensen, gebeurtenissen of de ontmoeting met mensen, de eigen ervaring van gebeurtenissen, de beleving van de natuur, gedachten over leven en dood, maar ook simpele dagdagelijkse zaken, vrolijke of serieuze gesprekken, zijn voor mij aanmoedigingen en inspiraties om een gedicht te schrijven. Zij vormen a.h.w. een symbiose met mijn gemoedstoestand van het moment waarop de confrontatie plaatsvindt of als ik het gedicht schrijf.

Mijn poëzie heeft niet de pretentie om esthetische en ritmische eigenschappen van taal zoals het regelmatig afwisselen van beklemtoonde en onbeklemtoonde lettergrepen te benadrukken. Ook niet om betekenissen over te brengen ter aanvulling, vervanging of ondermijning van de prozaïsche, ogenschijnlijke letterlijke betekenis. In mijn poëzie gebruik ik wel regelmatig metaforen en houd ik de lezer soms een spiegel voor. De gedichten zijn beschouwend. Ik kom met mijn woorden en beelden als het ware steeds dichterbij de kern van het verhaal: mijn leven, hét leven en de dood. Vandaar de titel ‘Dichterbij het Leven en de dood’.

Jacques Smeets

Coronadans

Coronadans

Wat staat ons te wachten,
is het een kwestie van tijd
of van nieuwe maatregelen?
wordt alles anders dan wij dachten
hoe gaat het nu verder
hier en daar zie je al tekenen

Zijn het tekenen uit de hemel
of laten wij ons horen en zien
zo luid dat horen en zien ons vergaat?
Corona houdt zich niet aan regels
het virus nestelt zich aan de voeten
en gaat met ons aan de haal

In de kern ligt altijd de oplossing
voor alles wat ons verdeelt
wij maken onze geleerde passen
wij dansen met z’n allen in een kring
Corona volgt ons op de voet
laat ons niet meer met rust
probeert ons telkens te verrassen

De een steekt zijn armen in de lucht
voelt zich vrij en onbevangen
de ander houdt ze strak naar beneden
voelt zich gevangen in een klucht
de politiek wikt en weegt
kijk naar de mens en het virus
en lijkt op zichzelf tevreden

Maar zoals het altijd gaat bij ontij
er zal altijd weer iets gebeuren
waardoor het tij zich keert
ergens is er een broedei
de mens danst er zolang omheen
totdat hij uitgeput raakt
en zich tenslotte overgeeft

Tekst: © Jacques Smeets
Foto en kunstwerk: © John Willems Stein

Ode aan de lidcactus (2)

Bijna twee jaar geleden plaatste ik hier een foto van onze lidcactus. De bloei was toen al indrukwekkend. Hij heeft er nu bijna twee over gedaan om opnieuw tot bloei te komen. Intussen ook wat gegroeid en misschien de rust genomen in verband met corona. Je weet het nooit, hé?
Maar, als je twee jaar nodig hebt om tot bloei te komen, dan heb je ook wat. Wij genieten er nu al een paar weken van.
Deze cactus staat in een oude zuurkool pot van ong. 70 cm hoog en heeft een omtrek van ong. 2.50 m en een doorsnee van ong. 90 cm.
De ode die ik toentertijd schreef aan deze cactus wil ik nu, twee jaar later, graag nog eens dunnetjes overdoen. Dat heeft hij wel verdiend.

Ode aan de lidcactus

Allemaal in het gelid
elk lid speelt zijn rol
in deze lidcactus
Schlumbergera in de bloei

Een kleine samenleving
vol met levensvreugde
in de bloei van hun leven
kijk ze stralen, zonder schroom

De meeldraden en stamper
lokken je uit om te bewonderen
te genieten van zoveel pracht
deze gemeenschap bloeit in de herfst

Het jaargetijde voor de mens
om een tijdje tot rust te komen
op weg naar de kou en de kilte
van de winter die voor de deur staat

De lidcactus hoeft niet te aarzelen
in een tijd om tot rust te komen
een nieuwe cyclus wacht immers
het leven blijft een tredmolen

Zo vergaat het de leden
van deze soort uit de flora
zij begrijpen elkaar
jagen elkaar niet uit de plant

Liefde in een bloeiende vorm
in schitterende pracht uitgebeeld
spiegel voor de mensheid
voor mij als toeschouwer

© 2021 Jacques Smeets

Baken

Baken

Onderweg naar morgen samen
met de nacht die zich aankondigt
als de avond valt en de zon achter
de horizon de nacht verdringt
vertrouw ik op het baken

Morgen als de dag aanbreekt
wanneer de nacht achter mij ligt
mooie dromen zijn vervlogen
of zich in mij hebben verankerd
zoek ik houvast in het baken

Dag en nacht vallen samen
voor de een is het dag en
voor de ander rest de nacht
in elke cyclus gaat het zo
zoals ook in dit baken

Het ene houdt het andere vast
ijzer ontgonnen uit de aarde
de hitte doet het ijzer smelten
opdat het zich laat vormen
tot een baken voor de mens

Mijn oog reikt niet verder
dan tot aan de einder
wat daarachter is, is ongewis
mijn vertrouwen is echter groot
in de uiting van dit baken

Tekst: © Jacques Smeets
Sculptuur: © Maarten Vaessen Kessenich-Kinrooi (B.)

Een jaar of acht geleden ontmoette ik beroepskunstenaar Maarten Vaessen uit Kessenich-Kinrooi (B.) voor het eerst tijdens de kunstmanifestatie Kunzfetti te Sittard. Hij exposeerde daar een aantal van zijn roestsculpturen. Zij maakten toen al diepe indruk op mij. De jaren die daarop volgden ontmoette ik Maarten regelmatig en bezocht ik ook enkele malen zijn schitterende beeldentuin in Kessenich. Een lust voor het oog voor de liefhebber van deze kunst.

Levenslijnen en Sporen

Levenslijnen.

We hebben er allemaal eentje, nietwaar?

Er wordt veel over gesproken, gezongen en geschreven. Soms wordt de levenslijn op een andere kunstzinnige manier uitgebeeld. Zoals b.v. door vriend en kunstenaar Leo Klein uit Eygelshoven (https://www.atelier-l2.eu/).

Hij koos, na ontzettend veel denkwerk, tijd, geduld en geëxperimenteer, een grafische interpretatie van de grote gebeurtenissen in ons leven, van conceptie tot aan de dood, in 12 panelen van hout en acrylglas met een afmeting van 90 x 90 cm elk. De witte acrylverf op het hout symboliseren de zeven lagen van onze huid. Het grafische is een vertaling van de vele bewegingen die ons leven kenmerken en staat op de achterzijde van het acrylglas gedrukt. De panelen worden onderverdeeld in de 4 seizoenen die onze persoonlijke ontwikkeling tijdens onze levensweg afbakenen. Zo beschrijft Leo Klein zijn ‘levenswerk’ in een bij dit werk uitgebracht boek, waarin de 12 panelen staan afgebeeld. Hij beschreef de 4 jaargetijden afzonderlijk en verklaarde zelfs de cijfersom- en duiding (90+90=180. 1+8+0=9). Negen, als het hoogste enkele cijfer in het decimale talstelsel, symboliseert volledigheid. In het Hebreeuws heeft de negen de baarmoeder als teken.

Leo nodigde 12 vrienden van hem uit om hun gedachten in woorden aan de hand van de grafiek van hun verjaardagsmaand, uit te beelden. Hij vroeg mij derhalve om bij paneel 8 (augustus, mijn geboortemaand) mijn gedachten in woorden op te schrijven. Ik schreef het gedicht met de titel ‘Sporen’.

Op zaterdag, 11 september 2021 (9/11) vond de presentatie van dit werk en bijbehorende boekwerk plaats in Antwerpen, bij kunsthandel PJEZ Unik (https://www.pjezunik.be/) en uiteraard was ik daarbij aanwezig, samen met mijn lief. Het werd een hele bijzondere presentatie en het voelde voor mij als een grote eer en trots om mijn bijdrage hieraan te hebben mogen leveren, samen met 11 hele bijzondere mensen, allemaal behorende tot de vriendenkring van Leo en Leny.

Sporen

mijn ogen strelen het tableau
overweldigende schoonheid
ik zie een levenslijn
of zijn het de getijden
die sporen gladstrijken

een lichtflits uit het heelal
ik val uit de sterrenhemel
als een leeuw in augustus
sporen tekenen mijn leven
mijn moed wordt beloond

vertrouwd kijk ik naar de zee
de bakermat van mijn bestaan
naakt vond ik me op het strand
op weg naar een kansrijk leven
ik oogstte wat ik zaaide

ik ga op zoek naar ruimte
voor muziek, poëzie en beeld
vertrouwd en zelfzeker
mijn levensloop ligt verankerd
in dit uit basalt geboren tafereel

Tekst:© Jacques Smeets
Kunstwerk en foto: © Leo Klein Eygelshoven