Moeder Maas

Moeder Maas

als een beschermende moeder
als een kloek met haar kuikens,
zorgt moeder Maas voor
beken, rivieren en oever

geketend aan haar brede borst,
bescherming biedend
tegen uitdroging en verval,
in een eeuwige cyclus

de mens laaft zich volop
aan deze grootse moeder,
gevestigd aan de oevers
bouwt de mens aan zijn leven

daar wordt handel gedreven,
de rivier vormt de stroming
voor de verdeling van voedsel
onder de hongerige mens

de mens ontfermt zich
echter niet altijd als een
hoeder over deze moeder,
misbruikt haar zelfs

als moeder Maas de mens
een hoognodig halt toeroept,
wordt er gesmeekt en gebeden
om voor hem genadig te zijn

de mens wil echter meer,
steeds meer en nog veel meer,
moeder Maas maakt zich breed
en toont haar ware kracht

neemt alles mee in haar
verwoestende kracht,
reinigt haar vervuilde oevers
maakt de schoonheid weer zichtbaar

komt de mens ooit tot inzicht
over de kracht van moeder Maas?
zou de mens deze oermoeder
ooit als een ware moeder eren?

Tekst: ©Jacques Smeets
Foto: © Fons Verhoeve (Stein)

Woordeloos

De moordaanslag op Peter R. De Vries maakte diepe indruk op velen. Zo ook op politiemensen, die direct na de aanslag ter plekke waren en geconfronteerd werden met de gevolgen van dit grof geweld op de journalist. Op Internet gingen veel foto’s viraal waarop jonge politiemensen (studenten) met ontzetting, angst en ongeloof keken naar wat er allemaal binnen hun gezichtsveld afspeelde.
Op mij, als gepensioneerde politieman, maakten die foto’s een enorme indruk, omdat ik daarin zag, wat voor impact zo’n heftige gebeurtenis heeft op politiemensen. Op sommige foto’s stonden drie jonge vrouwelijke politiestudenten, dicht tegen elkaar, soms handen voor het gezicht en in hun ogen de zichtbare ontzetting. Het raakte mij zo sterk, dat ik spontaan het volgende gedicht schreef. Ik heb bewust geen foto erbij geplaatst omdat de woorden van dit gedicht voor zich spreken.

Woordeloos

wanneer jij niets vermoedend
in gedachten verzonken
de aanslag tegemoet loopt

als schoten klinken
mensen verbaasd opkijken
of geschrokken wegduiken

een ijselijke kreet klinkt
geconfronteerd met lijden
om hulp wordt gesmeekt

wanneer jij daar ligt
geen woorden meer kent
niet weet wat er is gebeurd

dan wordt er ijlings
gezocht naar woorden
van troost en medeleve

camera’s zoemen naarstig
registreren de plaats delict
het slachtoffer is roerloos

wanneer jij daar ligt
dan zijn er altijd anderen
die geen woord te veel is

er wordt gespeculeerd
wat is er aan de hand?
we weten het nog niet

vaagheden, onduidelijkheid
we wachten op nader bericht
aan woorden geen gebrek

maar jij ligt daar op straat
zonder het te weten
woordeloos

© Jacques Smeets

 

Maskerade

Bijzondere ontmoeting

Zomaar ‘n dinsdagmiddag op een terras in een winkelcentrum. Corona lijkt van de aardbodem verdwenen. Hier en daar doemt nog een verdwaald mondmasker op tussen het winkelende publiek.
Wij vermaken ons wel. Samen met mijn broer Alfons, de kunstschilder, mijn echtgenote en ik praatten we over hoe het was tijdens de lockdown, over vaccinatie en over nieuwe inspiratie.
De bestelde drankjes worden gebracht. Een jonge, vrolijke en vooral vriendelijke jongedame heet ons van harte welkom en serveert de drank op een professionele wijze op tafel. Zij hoort ons praten over schilderkunst en poëzie en raakt met ons in gesprek. Dat is op zich al wonderbaarlijk, want doorgaans is bedienend personeel geïnstrueerd om vooral geen tijd te verdoen aan tafels door uitgebreid met gasten te gaan kletsen. Deze vrouw blijkt echter uit andersoortig hout gesneden te zijn. Zij blijkt ook een kunstenares te zijn, die zich onderscheidt door het illustratief en zeer kleurrijk beschilderen van allerlei voorwerpen, maar ook uit het schilderen van psychedelische voorstellingen. Zij stelt zich aan ons voor als Gina Derks en binnen no time hebben wij onze gegevens uitgewisseld. Saillant detail: zoals mijn broer kunstschilder is en ik poëzie schrijf, schildert haar moeder en schrijft een oom van haar gedichten.

Lees verder →

Schaamteloos

in brons gegoten
het resultaat
van een ultiem orgasme

uit liefde voor de kunst ontstaan
vanuit gevoel en genegenheid
vanuit een gedachte

handen gevouwen
verzonken in het leven
biddend?

geen schaamte

passanten werpen een blik
zij kennen haar niet
passeren slechts

gesetteld of gevlucht
een toonbeeld van
menselijkheid

de mens en de wereld
de relatie is duidelijk
verbondenheid.

Tekst:© Jacques Smeets 2021
Foto: © Henny Frederix Cuijk
Beeld op foto: © Ivan Veninga Haren (Gr.)

Avondklok

Avondklok

de stilte overvalt mij ‘n beetje
niet dat ik angstig ben of boos
het maakt mij onrustig in mijn hoofd

de tijd tikt simpelweg door
mét of zonder avondklok
de maan werpt mijn schaduw vooruit

straatstenen blijven onaangeroerd
geen ongedurig hoefgetrappel
of aangelijnde jankende honden

takken van bomen wiegend op de wind
geen idee van waaruit deze waait
de avondlucht streelt mijn gezicht

een traan in mijn ooghoek
zoekt snel een uitvlucht
niet aarzelen gewoon doorlopen

als het dan zover is en
ik de wijzers van de klok
het ultieme moment zie naderen

slaak ik een diepe zucht
verlangend naar een andere tijd
opdat ik weer de rust vind

de deur valt achter mij in het slot
alsof er iemand tegen mij zegt
er is geen weg terug naar vroeger

ik plof op de bank en neem een slok
op tv bekende hoofden en stemmen
monden lijken tegen muren te spreken

in mijn hoofd verwarring alom
ik hoor stemmen op tv praten over
de eenzame man achter het raam

Tekst: © Jacques Smeets
23 januari 2021, 20:00 uur

In het licht van de lantaarn

In het licht van de lantaarn

hier lig ik dan, open en bloot
meedogenloos op straat gezet
rond een lantaarnpaal gedrapeerd

in het licht van de lantaarn
heb ik mij neergelegd
in liefde met elkaar verbonden

niemand die zich over mij ontfermt
kan ook niet want wat te doen
met deze roerloze lantaarnpaal

was het een grap of vandalisme
of wilde iemand een signaal afgeven
zonder pijnlijke woorden te gebruiken

Venus straalt haar warme liefde
over dit vreemde tafereel
even meen ik een knipoog te zien

erotische gedachten verdwijnen
in de kille vroege ochtendlucht
ik laat een krant in de bus vallen

met een geruststellende glimlach
neem ik afscheid van fiets en paal
gun beide een liefdevol samenzijn

tot morgenochtend, mompel ik zachtjes
dan zal ik jullie opnieuw groeten
en jullie nog meer liefde toewensen

Tekst en foto: © Jacques Smeets 2017

Vriend en helper

Deze afbeelding geeft pijnlijk duidelijk weer hoe de politie, m.n. de ME, er vandaag de dag soms voor staat als het aankomt op haar taak om de orde te handhaven tegen raddraaiers, hooligans, activisten en demonstranten. Beschimpt, bespuugd en bekogeld met allerlei voorwerpen, met verfbommen beklad, teruggetrokken tot dichtbij de veilige zone voor de grote ME-bussen.
Het kan natuurlijk ook anders, het zál ook anders moeten, anders is het snel gedaan met onze rust, vrijheid en veiligheid binnen de publieke domeinen. De tijd, dat de politie je vriend en helper was, is definitief voorbij, alhoewel ik al die tijd heb getwijfeld aan de status van ‘vriend’, bedacht door mensen die nooit in zo’n positie terecht zijn gekomen, laat staan, deze hebben benaderd.

 

vriend en helper

de politie, daar kan je op rekenen
altijd en overal, vooral in noodgeval
niet altijd natuurlijk, maar wel soms
als de nood echt aan de man of vrouw is

geen uniform is meer heilig
althans volgens Fluitsma & Van Tijn
15 miljoen mensen die laat je in hun waarde
de politie niet, die besmeur en bekogel je

het uniform in een regenboog van verf
ontheiligd door een stelletje malloten
zij hebben lak aan orde en gezag
anarchie is het nieuwe toverwoord

van het schild gehaald door de meute
het schild biedt slechts bescherming
tegen zoveel vernedering en belediging
de politiek volgt het van een afstand

vooral niet te dichtbij, te gevaarlijk
rondvliegend materiaal en straatmeubilair
niet vanwege een storm losgeslagen
maar gegooid door losgeslagen gepeupel

de politie, daar kan je op rekenen
als je wilt vechten, zijn ze er altijd
Fluitsma en Van Tijn zijn nergens te bekennen
hun lied klinkt vrolijk door de radio

de vriend en helper is verworden tot
een blikvanger, het vangnet voor puin
de vriend was bedacht door mensen
die nooit in de frontlinie stonden.

Foto: © Coco Bergholm (Affenfaust Galery te Hamburg)
Tekst::© 2020 Jacques Smeets

Informatie over de afbeelding welke de titel draagt: Color Bomb:

Na enig speurwerk door mijn zoon Ronald kwam hij erachter dat de afbeelding een kunstwerk is van Coco Bergholm (Affenfaust Galery te Hamburg).

Beschrijving van dit werk op de website van Galery Affenfaust:

‘Het werk draagt de titel “Colour Bomb” en het laat een groep politieagenten zien die beschermende kleding draagt ​​en zichzelf bedekt met verdedigingschilden tegen rondvliegende voorwerpen en kleurbommen. De kleurvlekken op hun schilden vormen een contrast met de zwarte politie-uitrusting, die een de-individualiserend effect heeft: door de helm, vizier, gewrichtsbeschermers, veiligheidsschoenen en kogelvest wordt elk kenmerk van de individuele persoonlijkheid gecamoufleerd. De beschermende uitrusting functioneert als een gesloten, gezaghebbende schaal; als een oppervlak dat elk zicht naar binnen ontkent. In hoeverre kan zo’n minimale visuele wijziging op dat oppervlak van een uitvoerend staatsorgaan al worden beschouwd als een politieke of artistieke interventie? En wie beschermt wie eigenlijk tegen wie?’

Mooie en diepzinnige beschrijving welke uiteraard ook van toepassing is op onze Nederlandse politiemannen en -vrouwen in ME-groepsverband.

Here is the English version of the poem:

friend and helper

the police, you can count on that
anytime, anywhere, especially in an emergency
not always of course, but sometimes
when the need is really man or woman

no uniform is holy anymore
at least according to Fluitsma & Van Tijn
15 million people who let you in their value
not the police, you smear and throw at you

the uniform in a rainbow of paint
desecrated by a bunch of madmen
they have lacquer order and authority
anarchy is the new magic word

taken off the shield by the mob
the shield only provides protection
against so much humiliation and insult
politics follows it from a distance

especially not too close, too dangerous
flying material and street furniture
not beaten because of a storm
but thrown by rioting mob

the police, you can count on that
if you want to fight, they are always there
Fluitsma and Van Tijn are nowhere to be seen
their song sounds happy on the radio

the friend and helper has become
an eye-catcher, the safety net for debris
the friend was invented by people
who were never on the frontline.

Photo: © Coco Bergholm (Galery Affenfaust Hamburg)
Text :: © 2020 Jacques Smeets

Bloedstollend

 

bloedstollend

in de levensader stroomt het bloed
zolang het hart klopt in mijn lijf
met de stroming mee op zoek naar
de bron van energie en levensvreugde
zolang het bloed stroomt is er leven

soms is de noodzaak er om
buiten de lijntjes te kleuren
om uit die constante stroming
te stappen en op zoek te gaan
naar andere vertakkingen

kunstzinnige ideeën tonen zich
spontaan en zonder beletsel
de kunstenaar kent geen grenzen
kunst kiest z’n eigenzinnige weg
aangemoedigd door zijn schepper

in zijn vlucht werpt de vogel
een scherpe blik op deze ader
met zijn rode bloedkoralen
aan de oevers van de levenslijn
waarmee hij zich verbonden voelt

en ik, als beschouwer van dit
kleurrijke tafereel waarvan de
naam, naar verluidt, Mus-Lukt is,
raak verward door de details
zij vormen samen een detail

van een bijzonder kunstwerk
een bronzen vogel, gecreëerd
door zijn levende schepper
onzichtbaar maar toch aanwezig
in dit bloedstollend fragment

ik klamp mij vast aan deze levenslijn
een puur natuurlijke verbinding
vastgelegd door de kunstenaar
in dit object, bloedstollend mooi
dit landschap met gestold bloed

Kunstobject: © 2020 Leny Franken
Tekst: © 2020 Jacques Smeets

Website: L2 Atelier&Design (Leny Franken & Leo Klein)

Doden tellen

Elke dag krijgen we via de media te horen dat er weer zoveel ‘coronadoden’ zijn bijgekomen. Het totale aantal geregistreerde doden wordt vervolgens genoemd en er wordt tevens vermeld dat het feitelijke aantal coronadoden veel hoger ligt.

Alsof de andere overleden mensen er niet meer toe doen. Tenminste, er wordt nauwelijks over gesproken. Elke dag nieuwe cijfers van het RIVM, elke dag nieuwe grafieken en statistieken.

Het kan niet anders dat dit de angst bij mensen voedt, vooral onder de ouderen onder ons.  Lees verder →

De mond gesnoerd

vrijheid, bevrijding, vrij van geest
vrij te zijn om wie je bent
vrij om het woord te nemen
vrij om je eigen keuze te maken

corona kwam, zag en legde lam
Mark en Jaap bedisselden maatregelen
het land werd lam gelegd
het volk werd de mond gesnoerd

geen handen meer geven, geen kus
geen omhelzing, aanraking taboe
behalve thuis, in ons eigen kot
over seks wordt geen woord gerept

moeilijke woorden leggen een mistgordijn
over onze samenleving, over de ouderen
quarantaine, social distancing, lock down
afgezonderd van alles en iedereen

de anderhalve meter samenleving
geeft de afstand aan tussen mens en mens
het Kabinet zet alles op alles
om het virus klein te krijgen

solidariteit, saamhorigheid
er voor elkaar zijn in moeilijke tijden
meer omkijken naar elkaar
oude ogen kijken treurig naar buiten

vermoeid, angstig, geen perspectief meer
de stip aan de horizon is verder weg dan ooit
eenzaam sterven is wat er rest
zonder die hand, zonder die blik

toegezongen vanuit de openbare ruimte
vanaf een plein, gazon of hoogwerker
gescheiden door een muur van plexiglas
het is koud en kil daarbinnen

intussen schiet in China een raket de lucht in
op zoek naar ruimte buiten de aarde
zou corona als verstekeling aan boord zijn
opdat haar voortbestaan is verzekerd?

de Koning in zijn bijzondere toespraak
is verheugd dat wij zelf kunnen kiezen
en dat er niet voor ons wordt gekozen
wij zijn immers al 75 jaar vrij

maatregelen worden niet door ons gekozen
maar dwingend opgelegd door de regering
hoge boetes liggen in het verschiet
terwijl duizenden mensen sterven

nooit meer oorlog is nu het adagium
het virus wordt de oorlog verklaard
bestrijden in plaats van begrijpen
we raken van de regen in de drup

op de Dam koeren de duiven
alsof zij de Koning laten weten
dat zij het zijn die vrij zijn
en de mens gevangen zit

mondkapjes maskeren onze angst
we roepen maar niemand hoort ons
in de kiem gesmoord
de mond gesnoerd

Tekst: © Jacques Smeets