Vriend en helper

Deze afbeelding geeft pijnlijk duidelijk weer hoe de politie, m.n. de ME, er vandaag de dag soms voor staat als het aankomt op haar taak om de orde te handhaven tegen raddraaiers, hooligans, activisten en demonstranten. Beschimpt, bespuugd en bekogeld met allerlei voorwerpen, met verfbommen beklad, teruggetrokken tot dichtbij de veilige zone voor de grote ME-bussen.
Het kan natuurlijk ook anders, het zál ook anders moeten, anders is het snel gedaan met onze rust, vrijheid en veiligheid binnen de publieke domeinen. De tijd, dat de politie je vriend en helper was, is definitief voorbij, alhoewel ik al die tijd heb getwijfeld aan de status van ‘vriend’, bedacht door mensen die nooit in zo’n positie terecht zijn gekomen, laat staan, deze hebben benaderd.

 

vriend en helper

de politie, daar kan je op rekenen
altijd en overal, vooral in noodgeval
niet altijd natuurlijk, maar wel soms
als de nood echt aan de man of vrouw is

geen uniform is meer heilig
althans volgens Fluitsma & Van Tijn
15 miljoen mensen die laat je in hun waarde
de politie niet, die besmeur en bekogel je

het uniform in een regenboog van verf
ontheiligd door een stelletje malloten
zij hebben lak aan orde en gezag
anarchie is het nieuwe toverwoord

van het schild gehaald door de meute
het schild biedt slechts bescherming
tegen zoveel vernedering en belediging
de politiek volgt het van een afstand

vooral niet te dichtbij, te gevaarlijk
rondvliegend materiaal en straatmeubilair
niet vanwege een storm losgeslagen
maar gegooid door losgeslagen gepeupel

de politie, daar kan je op rekenen
als je wilt vechten, zijn ze er altijd
Fluitsma en Van Tijn zijn nergens te bekennen
hun lied klinkt vrolijk door de radio

de vriend en helper is verworden tot
een blikvanger, het vangnet voor puin
de vriend was bedacht door mensen
die nooit in de frontlinie stonden.

Foto: © Coco Bergholm (Affenfaust Galery te Hamburg)
Tekst::© 2020 Jacques Smeets

Informatie over de afbeelding welke de titel draagt: Color Bomb:

Na enig speurwerk door mijn zoon Ronald kwam hij erachter dat de afbeelding een kunstwerk is van Coco Bergholm (Affenfaust Galery te Hamburg).

Beschrijving van dit werk op de website van Galery Affenfaust:

‘Het werk draagt de titel “Colour Bomb” en het laat een groep politieagenten zien die beschermende kleding draagt ​​en zichzelf bedekt met verdedigingschilden tegen rondvliegende voorwerpen en kleurbommen. De kleurvlekken op hun schilden vormen een contrast met de zwarte politie-uitrusting, die een de-individualiserend effect heeft: door de helm, vizier, gewrichtsbeschermers, veiligheidsschoenen en kogelvest wordt elk kenmerk van de individuele persoonlijkheid gecamoufleerd. De beschermende uitrusting functioneert als een gesloten, gezaghebbende schaal; als een oppervlak dat elk zicht naar binnen ontkent. In hoeverre kan zo’n minimale visuele wijziging op dat oppervlak van een uitvoerend staatsorgaan al worden beschouwd als een politieke of artistieke interventie? En wie beschermt wie eigenlijk tegen wie?’

Mooie en diepzinnige beschrijving welke uiteraard ook van toepassing is op onze Nederlandse politiemannen en -vrouwen in ME-groepsverband.

Here is the English version of the poem:

friend and helper

the police, you can count on that
anytime, anywhere, especially in an emergency
not always of course, but sometimes
when the need is really man or woman

no uniform is holy anymore
at least according to Fluitsma & Van Tijn
15 million people who let you in their value
not the police, you smear and throw at you

the uniform in a rainbow of paint
desecrated by a bunch of madmen
they have lacquer order and authority
anarchy is the new magic word

taken off the shield by the mob
the shield only provides protection
against so much humiliation and insult
politics follows it from a distance

especially not too close, too dangerous
flying material and street furniture
not beaten because of a storm
but thrown by rioting mob

the police, you can count on that
if you want to fight, they are always there
Fluitsma and Van Tijn are nowhere to be seen
their song sounds happy on the radio

the friend and helper has become
an eye-catcher, the safety net for debris
the friend was invented by people
who were never on the frontline.

Photo: © Coco Bergholm (Galery Affenfaust Hamburg)
Text :: © 2020 Jacques Smeets

Bloedstollend

 

bloedstollend

in de levensader stroomt het bloed
zolang het hart klopt in mijn lijf
met de stroming mee op zoek naar
de bron van energie en levensvreugde
zolang het bloed stroomt is er leven

soms is de noodzaak er om
buiten de lijntjes te kleuren
om uit die constante stroming
te stappen en op zoek te gaan
naar andere vertakkingen

kunstzinnige ideeën tonen zich
spontaan en zonder beletsel
de kunstenaar kent geen grenzen
kunst kiest z’n eigenzinnige weg
aangemoedigd door zijn schepper

in zijn vlucht werpt de vogel
een scherpe blik op deze ader
met zijn rode bloedkoralen
aan de oevers van de levenslijn
waarmee hij zich verbonden voelt

en ik, als beschouwer van dit
kleurrijke tafereel waarvan de
naam, naar verluidt, Mus-Lukt is,
raak verward door de details
zij vormen samen een detail

van een bijzonder kunstwerk
een bronzen vogel, gecreëerd
door zijn levende schepper
onzichtbaar maar toch aanwezig
in dit bloedstollend fragment

ik klamp mij vast aan deze levenslijn
een puur natuurlijke verbinding
vastgelegd door de kunstenaar
in dit object, bloedstollend mooi
dit landschap met gestold bloed

Kunstobject: © 2020 Leny Franken
Tekst: © 2020 Jacques Smeets

Website: L2 Atelier&Design (Leny Franken & Leo Klein)

Doden tellen

Elke dag krijgen we via de media te horen dat er weer zoveel ‘coronadoden’ zijn bijgekomen. Het totale aantal geregistreerde doden wordt vervolgens genoemd en er wordt tevens vermeld dat het feitelijke aantal coronadoden veel hoger ligt.

Alsof de andere overleden mensen er niet meer toe doen. Tenminste, er wordt nauwelijks over gesproken. Elke dag nieuwe cijfers van het RIVM, elke dag nieuwe grafieken en statistieken.

Het kan niet anders dat dit de angst bij mensen voedt, vooral onder de ouderen onder ons.  Lees verder →

De mond gesnoerd

vrijheid, bevrijding, vrij van geest
vrij te zijn om wie je bent
vrij om het woord te nemen
vrij om je eigen keuze te maken

corona kwam, zag en legde lam
Mark en Jaap bedisselden maatregelen
het land werd lam gelegd
het volk werd de mond gesnoerd

geen handen meer geven, geen kus
geen omhelzing, aanraking taboe
behalve thuis, in ons eigen kot
over seks wordt geen woord gerept

moeilijke woorden leggen een mistgordijn
over onze samenleving, over de ouderen
quarantaine, social distancing, lock down
afgezonderd van alles en iedereen

de anderhalve meter samenleving
geeft de afstand aan tussen mens en mens
het Kabinet zet alles op alles
om het virus klein te krijgen

solidariteit, saamhorigheid
er voor elkaar zijn in moeilijke tijden
meer omkijken naar elkaar
oude ogen kijken treurig naar buiten

vermoeid, angstig, geen perspectief meer
de stip aan de horizon is verder weg dan ooit
eenzaam sterven is wat er rest
zonder die hand, zonder die blik

toegezongen vanuit de openbare ruimte
vanaf een plein, gazon of hoogwerker
gescheiden door een muur van plexiglas
het is koud en kil daarbinnen

intussen schiet in China een raket de lucht in
op zoek naar ruimte buiten de aarde
zou corona als verstekeling aan boord zijn
opdat haar voortbestaan is verzekerd?

de Koning in zijn bijzondere toespraak
is verheugd dat wij zelf kunnen kiezen
en dat er niet voor ons wordt gekozen
wij zijn immers al 75 jaar vrij

maatregelen worden niet door ons gekozen
maar dwingend opgelegd door de regering
hoge boetes liggen in het verschiet
terwijl duizenden mensen sterven

nooit meer oorlog is nu het adagium
het virus wordt de oorlog verklaard
bestrijden in plaats van begrijpen
we raken van de regen in de drup

op de Dam koeren de duiven
alsof zij de Koning laten weten
dat zij het zijn die vrij zijn
en de mens gevangen zit

mondkapjes maskeren onze angst
we roepen maar niemand hoort ons
in de kiem gesmoord
de mond gesnoerd

Tekst: © Jacques Smeets

Samenzijn

In deze moeilijke tijd is het al erg dat ‘samenzijn’ onder gezonde mensen zo onder druk is komen te staan. Inmiddels is wel duidelijk hoeveel pijn, verdriet en eenzaamheid het gebrek aan samenzijn oplevert bij op leeftijd zijnde mensen, die alleen zijn of gescheiden van elkaar in verpleeghuizen wonen, of mensen die ernstig ziek zijn, afgezonderd op i.c.’s liggen of in eenzaamheid moeten overlijden.
Maar wat, als je gezond en wel volledig in het leven en werk staat en je plots wordt overvallen door het bericht dat je kanker hebt? Dat je niet, zoals voor deze crisis, onmiddellijk wordt opgenomen in het noodzakelijke ziekenhuistraject om je te behandelen? Dat je niet, zoals dat voor de crisis gebruikelijk was, de pijn en het verdriet persoonlijk kan delen met mensen om je heen? Dat je knuffelen, een arm om je schouder, of een toereikende hand, moet afslaan?

Dan wordt samenzijn erg moeilijk en het gemis ervan enorm zwaar. Misschien bieden een schilderij en gedicht dan een beetje troost, worden ze gevoeld als die knuffel, de arm om de schouder of de aangereikte hand.

Samenzijn

de stilte wordt doorbroken
door een indringend bericht
het brengt je dichter tot elkaar

zwaar rust de toekomst
op onze schouders
hoe nu verder?

we kruipen dicht bij elkaar
zoeken steun in deze moeilijke tijd
van onverwacht hevige spanning

een spookbeeld doemt op
het begeleidt ons door de dag
houdt ons wakker in de nacht

we rapen alle moed bij elkaar
kijken voorwaarts naar het licht
dat ons weer hoopvol stemt

samen op zoek naar liefde
in ongewisse tijden
door verdriet en pijn omgeven

we verzamelen alle moed
om samen op weg te gaan
naar genezing

Schilderij: © Alfons Smeets
Tekst: Jacques Smeets

In het gareel

rij naast rij in het gareel
volgestopt met ontkiemend zaad
het leven met zich meevoerend
keurig langs de weg van de mens

afwijkend van de norm
niet zomaar rechttoe rechtaan
heel soepeltjes door de bocht
niet wetend van het einddoel

de mens daarentegen
dwingt de voer linksaf te slaan
omdat de weg de richting duidt
en tevens de grens van het toelaatbare

rij naast rij in het gareel
geen weet hebbend van de buren
wat zich daarbinnen afspeelt
de rij heeft genoeg aan zichzelf

straks openen ze zich vanzelf
als het nieuw leven de kop opsteekt
volop tot bloei komt
het voedsel voor de mens rijpt

als de vruchten zijn volgroeid
door de machines zijn verzameld
zal het land worden voorbereid
op nieuw te ontkiemen zaad

zo is de cyclus van leven rond
de rijen ontvangen nieuw zaad
zodat de mens verder kan leven
als rijen in het gareel

Foto: © Sjors van Beek
Tekst: © Jacques Smeets

Aangemeerd

Aangemeerd

dienstbaar en waakzaam
in mist ondergedompeld

wachten op de lokroep
van de centralist

een boei wijst hem de weg
laat mij maar rustig liggen

ruimte genoeg aan de andere kant
al onttrekt de mist die aan het oog

de lantaarn houdt trouw de wacht
voor de dienders aan boord

even nog, een nieuw jaar lonkt
koers naar betere tijden?

lichte rimpeling op het water
toont de rust in dit tafereel

die plotseling wordt gestoord
door een krakende stem

de motor wordt gestart
op weg naar een nieuwe klus

voor hen die er zijn voor ons
dienstbaar en waakzaam

Afgemeerd

© Foto: Fons Verhoeve Stein
© Tekst: Jacques Smeets

De Zwakste Schakel

De zwakste schakel

wees niet bang voor je zwakte
iedereen heeft wel eens zo’n moment
waarop je denkt, ik hou het niet meer

ik werd ingehuurd om de eenheid te behouden
in de keten van schakels in de ketting
mijn houvast vind ik in de weidepalen

ook zij vormen een schakel in een keten
af en toe legt er eentje het loodje
is niet erg, dat overkomt ons ook

knopen zijn in me gelegd
opdat ik in alle opzichten sterk blijf
de eindjes aan elkaar kan knopen

mocht jij de zwakste zijn van het stel
zijn er aan het eind altijd reserves
totdat ook zij het einde naderen

wees niet bang voor je zwakte
ik houd de vorst ver bij je vandaan
zodat je niet omgeven bent met kilte

een mensenketen is ook niet altijd warm
afkeer en toenadering vormen de eenheid
ook al valt er iemand uit de band

samen creëren wij samenhang
opdat wij bestaansrecht verkrijgen
en zelfs de palen overeind houden

zij staan met hun poten in de klei
om elke schakel in jouw ketting
en alle in mij gelegde knopen

te laten voelen dat zij erbij horen
wij zijn allemaal even goed
zelfs de zwakste schakel.

Foto: ©Fons Verhoeve Stein
Tekst: © Jacques Smeets Elsloo

Moederliefde

Moederliefde

kom, lieve kinderen
kom hier, bij mama
hier is het goed
hier ben je veilig

ik waak over jullie
zolang ik leef
ook al ben je dood
ik hou je vast, voor altijd

vrees niet voor het leven
wees niet bang voor de dood
wees niet bang voor jezelf
heb jezelf lief, zoals ik je lief heb

liefde past niet in woorden
liefde is een diep gevoel
ontstaat in jouw ziel
zonder letters en zinnen

voel mijn handen om je heen
de tastbare bescherming
ontstaan uit de oermoeder
zoals het hoort te zijn

in de natuur heel gewoon
daar is geen denken
daar is slechts intuïtie
die de mens verloor

daar zijn geen woorden
letters vallen als bladeren
uit de rijk gevulde bomen
voeden de aarde, het leven

de mens voedt zich met aarde
hij vormt de woorden
en spreekt over liefde
moederliefde, gegeven door de aarde

kom lieve kinderen,
mijn intuïtie leeft voort
in jullie, levend en dood
moederliefde is er altijd

laat je omarmen door deze liefde
en voel je veilig in die armen
ik zal jullie beschermen
zoals dat een moeder betaamt

© Beeld: Cel Lemmens Spaubeek
© Tekst: Jacques Smeets Elsloo

Pars Pro Toto

Op zondag, 15 september 2019, was ik te gast bij kunstenaar John Willems te Stein. In het kader van het 2-jaarlijkse culturele evenement ‘Kunstketting’, georganiseerd door de Culturele Werkgroep Stein, exposeerden kunstenaars in hun eigen privétuin of in gemeenschapscentra en op andere culturele locaties, hun eigen werken. Er waren schilderijen, sculpturen, beelden, keramiek, hout- en ijzerwerken te bewonderen.
John Lemmens exposeerde in z’n eigen prachtige privétuin te Stein werken van zichzelf en van zijn echtgenote, maar er hielden, op zijn uitnodiging, ook twee andere kunstenaars een expositie van eigen werk, waaronder beeldhouwer Cel Lemmens uit Spaubeek. Van hem is de sculptuur op de foto.


Bij het aanschouwen van dit tafereel raakte ik ontroerd door de schoonheid ervan maar ook door de diep betekenis die dit beeld uitstraalde. Het draagt de zeer toepasselijke titel: Leven en dood.
Al kijkend naar dit kunstwerk verzamelden zich in mijn hoofd woorden. Ik praatte erover met de kunstenaar en hij vertelde mij hoe en wanneer het idee voor dit beeld ontstonden. Op mijn vraag of ik het beeld mocht gebruiken om er een gedicht bij te schrijven en dit via Internet openbaar te maken, stemde hij heel graag toe.

 

Pars pro toto

Leven en dood
Is de naam van dit kunstwerk
In gedachten ontstaan
Uit handen gehouwen

Eerst was er de ervaring
Van het onverbiddelijke sterven
Verdriet en pijn veranderden
Door spontane inspiratie

De vrouw en het gebaarde kind
Symbool van het leven
Liggend op de zwarte dood
Daar waar nieuw leven ontsprong

Ik kijk teder naar dit tafereel
Woorden vallen uit mijn hoofd
Vormen dit gedicht, deze poëzie
Door spontane inspiratie

Zoals het beeld vorm kreeg
In het hoofd van de kunstenaar
Zijn handen creëerden
Zonder ophouden, eindeloos

Leven en dood in één beeld
Zichtbaar voor wie het ziet
Alles in een, een in alles
Pars pro toto

Tekst: © 2019Jacques Smeets
Beeld: © Cel Lemmens Spaubeek